г – często zastępuje „в” np. w słowach глізти
zam. влізти; гдарити zam. вдарити,
гризати zam. вризати, г него zam.
в него itp.
гав – hau (szczekanie)
гав – (arch. lub pol.) > гев
гавк – szczeknięcie добрий ма гавк o psie
że ma donośne szczekanie
гавкати – szczekać, najczęściej żartobliwie,
lub po dzięcięcemu
гавко – pies po dziecięcemu
гавран – gawron
Гаврив – imię męskie
гад – gad, też żmija, lub wąż
гадати – zgadywać
гадваб, єдваб – jedwab
гаджыпирка – rodzaj paproci
гаді, гадячи/й – gadzi, по гаді – określenie
ogólne, wzmacniające wypowiedź, np. але то
по гаді брыд – ale to brzydkie jak diabli
гадина – gadzina
гадиця – samica gada, czasem w odniesieniu
do żmii. Często też przekleństwo pod adresem
kobiety, lub samicy zwierząt
гадка – zagadka
гадя/тко – mały gad, gadziątko lub
niepochlebne określenie dziecka, wzgl. innego
zwierzęcego „dziecka”
гадяче – gadzie, lub określenie czegoś
negatywnego np. смрид гадячий – paskudny
smród, najczęściej nie mające nic wspólnego z
gadem
гайтив, гайтів – gajowy
гак – hak
га-ле, гав ле – tutaj no ! (arch.)
га-ле-га, гав-ле-гав – tutaj no, tutaj ! (arch.)
галикати ся – ruja u świń
гакувате – hakowate, w kształcie haka
галі/сі – ładny, ładniutki (dziec.)
галикати ся – ruja u świń
гал’ушкы – pyzy z mąki i tartych ziemniaków
гал’ущанка – rodzaj mięty
гам – ham, jeść po dziecięcemu
Гамерика, Америка – Ameryka
гамерицкє, америцкє – amerykańskie
гамувати – hamować
гамулец – hamulec
гандель – handel
гандлювати – handlować
гандляр – handlarz
гандльови/й – handlowy
ганьба – hańba, wstyd
ганьбити (ся) – wstydzić (się), hańbić
ганьбливи/й – wstydliwy
ганьбяче (дашто) – coś mogące zhańbić,
lub zawstydzić
гарагуц – pędziwiatr, bałamut, który nie
posiedzi cicho
гарат, гаратаня – hałas, haratanie
гаратати – haratać, hałasować
гарбата, чай – herbata
гарде – ładne
гарді – ładnie
гарди/й – ładny
гаренда – dzierżawa
гарендувати – dzierżawić
гарешт – areszt, więzienie
гарештант – więzień, aresztant
гарештувати – aresztować
гарликати, галякати – śpiewać byle jak
гармонія – harmonia
гарнадель – duża spinka do włosów
гариасити ся – bić się, szarpać
гариасувати ся > гарнасити ся
гариася – nic dobrego „саме гарнася”
гарувати – harować
гарцувати – biegać swobodnie, harcować
гасити – gasić
гасник – przyrząd do gaszenia świec w cerkwi
гат – tama (mała) na rzece (за)гатити –
(za)tamować
гафт – haft
гафтувати – haftować
гача – źrebak
гачатко – źrebiątko
гачур – młody, nie trzebiony koń, mniej
więcej 2-latek
гачура – młoda (do 3-ch lat) klacz, która
jeszcze nie miała źrebaka
гашыня – gaszenie
гбити > вбити
гвакы, вл’акы – przyrząd do transportu
metodą włóczenia
гвапити, вл’апити, зімати – złapać, ułapić
гварити – mówić, powiadać
гвасканя – głaskanie
гваскати – głaskać
гвасне, вл’асне – własne
гвашні – właśnie
гвіг – głóg
гводне, гводни – w dzień
гвожыти, вл’ожыти – włożyć
гвойти – wejść
гвони, вл’они – w ubiegłym roku
гдарити > вдарити
гдіти > вдіти
гев – tu, tutaj (por. góralskie „haw”)
гевади, тади – tędy
гевс/а, /о, /от, /ы – ta, to, ten, te
гевсади, тади – tędy
гей – tak, w niektórych regionach Łemkowyny
гей ! – okrzyk przy poganianiu bydła
гейс/а ! – j.w.
гейта – okrzyk kierujący konie w prawo
ге-ле-ге !, гев-ле-гев ! – (arch.) tutaj no, tutaj !
герой – bohater
гетта ! – okrzyk kierujący konia w prawo
гівканя – przeciągły wysoki okrzyk w rodzaju:
„hiiiii-hi-hi-hiii !” lub inna jego odmiana zwana
hukaniem „huuuu-hu-hu-huuu !”. Nawoływanie
się dziewcząt w lesie lub na polu. Nierzadko
po prostu wyrażał radość życia i nie był
adresowany do nikogo konkretnie.
гівно – gówno
гівняк – owad żerujący na odchodach
гівняне – gówniane, w znaczeniu „nic nie
warte”
гідні, гінні – sporo, dość dużo
гірка – górka
гіркє – gorzkie
гіркота – gorzkość, gorycz
гірняк – góral
гірскє – górskie
гірч – b. gorzkie
гірчыця – gorczyca, lub coś bardzo gorzkiego
гірше – gorsze
гіршист – gorszość
гіршыти – gorszyć, pogarszać
гіст – gość
(г)історичне – historyczne
(г)істория – historia
гісь ! okrzyk przy pędzeniu/odpędzaniu kur
гіцкы – krótkie włoski przed uszami
u mężczyzn i chłopców
гыбати – iść, biec, „zasuwać”
гыгалі – żart. kończyny, najcz. ręce
гыкы – nać ziemniaczana
гын – tam, ale w znaczeniu większej odległości
niż „там”. Być może odpowiednik
staropolskiego „hen” (por. góralskie „hań)
гынади – tamtędy, ale dalej niż „тамади”
гырміти – grzmieć
гырнисте поле – nierówne, pagórkowate pole
гыртан – krtań, czasem w znaczeniu – gardło
гыртанка – przewód krtaniowy, tchawica
гыртанне – krtaniowe
гырча – guz, narośl, gruda np. ziemi
гыцель – hycel
гл’ава, гол’ова – (poet.) głowa
Гл’аво(у)сікы – Święto ścięcia głowy św. Jana
„В гл’аво(у)сікы втекл’о літо на пасікы”
Powiedzenie o końcu lata
гл’аджениця – przyrząd do czyszczenia lnu z paździerza
гл’адити – gładzić, lub j.w. (len)
гл’адкє – gładkie
гл’ас, гол’ос – (poet.) głos
глизда – dżdżownica, lub glista ludzka
глина – glina
глиняне – gliniane
глинясте – gliniaste
г(л')убінь – b. głębokie
г(л')убокє – głębokie
г(л')убокіст – głębokość
г(л')убоч – b. głębokie
г(л')убочав/а – b. głębokie
г(л')убочын/ь, /я – b. głębokie
г(л')упе – głupie
г(л')упи/й – głupi
г(л')упий ґриб, блювак – grzyb niejadalny, lub lekko trujący
г(л')упота, ґупота – głupota
г(л')уптак, ґуптак – głupiec, głuptak
г(л')уха – ciężki tyfus
г(л')ухі/й, ґухі – głuchy
г(л')ухий > г(л')ухі/й – głuchy
г(л')ушка – głucha dziewczynka
г(л')ушка вітрова – lekka odmiana tyfusu
г(л')ушко – głuchy chłopiec
глядати – szukać
глядач – „szukacz”, poszukiwacz
гмерати, вмерати – umierać
гмервий, вмерл’и/й – umarły
гмертвец – umarły, nieboszczyk
гмертп, вмерти – umrzeć
гмыти, вмыти – umyć
гмл’а – mgła
гмл’е – mdłe
гмлисте – mgliste
гмлисто – mglisto, mgliście
Гнат – imię męskie
гнаткы, ґнаткы – przednia część sań
гнати – gnać, pędzić (gdzieś, lub coś/kogoś)
гначка, срачка – biegunka
гнеска, гнес – dzisiaj
гнет, гнетка – wnet
гнешнє – dzisiejsze
гнешні/й – dzisiejszy; „я не гнешній” nie
jestem dzisiejszy – w znaczeniu „nie urodziłem
się dzisiaj” (tylko oczywiście znacznie dawniej i
w związku z tym wiem co i jak ma być)
гнів – gniew
гнівати (ся) – gniewać się
гнівачи/й – ten, który lubi się gniewać. Łatwo
się gniewa.
гніздити ся – gnieździć się, często w znaczeniu
wiercić się, kokosić
гніздо – gniazdo
гніт – nacisk, ucisk też w znaczeniu gnębienia
гнида – gnida
гний, гній – gnój
гнийниці, гні(й)ниці, гнояниці – boczne
deski wozu w których wywozi się gnój na pole
гнити – gnić
гнитя – gnicie
гныряти > ґнырати
гнобитель – gnębiciel
гнобити – gnębić
гноівка, гноянивка, гнояниця – gnojówka
гноіти – gnoić w znaczeniu nawozić gnojem
гнояк – owad kręcący się przy gnoju
гнояниці, гнийниці, гнійниці – deski od wozu, którym wozi się gnój
гноярня – gnojowisko
гнути – giąć
го – co ? Pytanie zawsze występujące
samodzielnie. Odpowiadamy nim na czyjeś
wołanie, lub ponawiamy własne. Obecnie
zdecydowanie wypierane przez што
гобель – strug, hebel
гоблик – mały, lub kształtowy hebelek
гоблюване – heblowane, strugane
гоблюванкы – wióry z heblowania
гоблювати – heblować, strugać
говедо – ladaco, też bydlę
говедже мясо – wołowina
говядина – wołowina
годен „быти годным” – być w stanie coś
znieść uczynić, wytrzymać. Я не годен того
сл’ухати – nie mogę, nie jestem w stanie tego
słuchać
година – godzina
годинник – zegar
годиняр – zegarmistrz (?)
годити – godzić (zwaśnionych)
годити ся – godzić się na coś
годити ся – targować się, dogadywać np.
co do ceny
годовля – hodowla
годувати (pol.) > ховати – hodować
гойдати (ся) – kołysać (się)
гойні, гойно – bogato, rozrzutnie
гойни/й – bogaty, hojny
гойнувати – rozrzucać się groszem, żyć ponad
stan (dochodząc w końcu do długów, lub ruiny)
голен – goleń
голіня – golenie
гол’іст – nagość
гол’и/й – goły, nagi
голити ся – golić się
гол’о – goło, nago
гол’ова – głowa
гол’овати/й – z dużą głową
гол’овач – głowacz, ktoś z dużą głową
гол’овне – główne
гол’овні – głównie
гол’овня – głownia, przypalone z końca, krótkie
drewno
гол’од – głód
гол’оджыня – głodzenie
гол’одивка – głodówka
гол’одити – głodzić
гол’одни/й – głodny
гол’одно – głodno
гол’одове – głodowe
гол’одувати – głodować
гол’опуп – z gołym pępkiem, goło, też
w znaczeniu „nieopierzone pisklę”
гол’ос – głos
гол’ос – ton, jeden z głosów w śpiewie
wielogłosowym
гол’осити – głosić
гол’осно – głośno
гол’осувати – głosować
гол’ота – hołota
гол’ошыня – głoszenie
гол’уб – gołąb
гол’убінкы – rodzaj grzybów
гол’убці – gołąbki (potrawa)
гол’убятко – gołąbiątko, mały gołąbek
pisklę gołębia
гол’уз – gałąź
гол’узя – gałęzie, raczej w znaczeniu obciętych
i leżących na kupie niż na drzewie
голя -hola, stop
голяк – brzytwa
голяр – fryzjer, golibroda
гоміл’ка – gomółka, ser (lub ziemniaki) z miętą
pieczone na święto „Матка Біжа”
гомок > гоміл’ка
гонения – awantura, bijatyka z gonitwą,
lub prześladowanie kogoś, np. grupy
etnicznej, religijnej itp.
гонити ся – ruja u psa, również negatywne
określenie o rozpustnych ludziach, głównie
kobietach
гонор – honor
гонорови/й – honorowy, czasem w znaczeniu
negatywnym, pyszałkowaty, wyniosły, dumny
гонорувати ся – pysznić się czymś, nosić dla
zaimponowania innym, dla dodania sobie
splendoru
гончар – obwoźny sprzedawca garnków
(najczęściej glinianych). Prawdopodobnie
pierwotnie musiało to brzmieć „горнчар”, od
„горнец – garnek ”ale było niewygodne w wymowie
i z tego względu „р” wypadło
гоп! – okrzyk mający rozbawić dziecko
podrzucane do góry
гоп! гоп! – hop! hop! Okrzyk mający zwrócić uwagę
kogoś odległego.
гооо! – wstrzymywanie koni
гопа! – okrzyk przy podrzucaniu dziecka
dla rozbawienia go
гопкати – (dzieć.) podskakiwać, lub podrzucać
dziecko
гопкош – przezwisko tego, który podskakuje
гопнути – podskoczyć, czasem też żartobliwie
skoczyć
гора – góra
горб – garb terenowy. Garb w zn. defektu
budowy człowieka to „горбина”
горбаль – garbus, człowiek z garbem
горбати/й – garbaty
горбина – garb
горбити ся – garbić się
горбок – pagórek
гордист – duma
гордити ся чымси – być dumnym
z czegoś/kogoś
горе – w górę
гореч – b. gorzkie
гори, горі – w górę np. „іти гори гором” iść
po górze, lub po wsi – w górę
гориє – pali np. „гориют мі лиця” palą
mnie policzki
горизнач, горізнач – na wznak
гористе – górzyste
горит – pali się
горити – palić się, często w znaczeniu że się bardzo mocno pali
горнец – garnek
горнути – garnąć
горня – garnczek
горнятко – garnuszek
городити – grodzić
горох – groch
горохнянка, горошанка – nać, łodygi grochu
горст > жменя
горстка > жмінка
горувате – pagórkowate, lekko górzyste
горчык – garnczek
горяч – b. gorące, lub b. gorąco
горяче – gorące
горячка – gorączka u człowieka/zwierzęcia, lub na dworze
горячкувати – gorączkować
горячо – gorąco
Господ – Pan, najczęściej w znaczeniu Pan Bóg
господар – gospodarz bardziej uroczyście, (zwykle „ґазда”)
Господи – Panie (Boże)
гостец – gościec
гостина – gościna, przyjęcie z okazji, lub bez
гостинни/й – gościnny
гостити – gościć, ugaszczać
готове – gotowe
готувати, готовити, варити – gotować jedzenie
гра – gra w coś, lub na czymś
граб – grab
Граб – nazwa wsi
грабати – grabić (np. siano)
грабачкы – kobiety grabiące coś
грабкы – drzewce z 4-ma zębami mocowane do kosy,
podczas koszenia zboża. Czasem pałąk
граблі – grabie
граво – organki
град – grad
градобитя – gradobicie
грамота – pismo, zwykle pochwalne, lub nadające przywilej, dyplom
границя – granica
граничыти – graniczyć
граничне – graniczne
грати – grać na czymś
грати – grać w coś
грач – gracz
гребати – grzebać (w czymś)
гребін – grzebień
греблиця – zgrzebło
гребля – grobla
гребсти, гребати – grzebać
Грек – grek
греміт – (poet) grzmot
грецкє – greckie
гречка – gryka
гриб – grób
грива – grzywa
гривати/й – grzywiasty
гривкасти/й гол’уб – gat. gołębia
гризати > вризати
гризне, грізне – groźne
грийник, грійник – grzejnik
грим, грім – grom, grzmot
гримати – hałasować np. walić mocno w dezwi, też kaszleć „grzmiąco”
гримнути – upaść z hukiem, lub kaszlnąć j.w.
грити, гріти – grzać
грих, гріх – grzech
Гриц – imię męskie
гриш, гріш – pieniądz(e)
гришыти, грішыти – grzeszyć
гришни/й, грішни/й – grzeszny
гришник, грішник – grzesznik
грызти, кусати – gryźć, kąsać
грызти – np. o butach, które uwierają
грызти ся – gryźć się, w znaczeniu martwić bardzo
гробар – grabarz
гробове – grobowe
грозити – grozić
грозно, виноград – winogrono
гром, грим, грім – grom, grzmot
громада – gromada
громадити – gromadzić
грошы – pieniądze
грошове – pieniężne
груб – b. grube
груба – kobieta w ciąży. O kobiecie tęgiej mówi się
груба баба, natomiast o kobiecie w ciąży po prostu
она груба.
грубе – grube
грубеза – b. grube „ależ grube”
грубе тіл’о, л’ыда – udo
грубінь – b. grube
грубіст – grubość
грубнути – zwiększać swoją grubość
грубо – grubo
грубч – b. grube
груд – pierś kobieca (jedna z dwóch piersi)
груда – gruda
Груден – Grudzień
груди – piersi kobiece, lub pierś męska
грудка – grudka
грудньове – grudniowe
гружати – w znaczeniu ruszać, poruszać do
góry i na dół z odgłosem np. „гружати масл’о”
robić masło
грузкє – grząskie
груник, грунок – pagórek (prawdop. obcego poch.)
група – grupa
групово – grupowo
групови/й – grupowy
грушка – gruszka
грушка – grusza
грушкове дровно – grewno z gruszy
грушкувате – gruszkowate, w kształcie gruszki
грущанка, юха з грушок – kompot z suszonych śliwek
грявк – wrzask
грявчати – wrzeszczeć
гряділь
грядка – grządka
грядка – żerdka w izbie, do wieszania odzieży
грянути – upaść paskudnie, grzmotnąć
губа – huba
губити – gubić kogoś
губы, ґрибы – grzyby
гугнави/й – mówiący przez nos, niewyraźnie
гугнати – mówić przez nos, niewyraźnie
гудакы – żart. lub po dziec. muzykanci
гудати – (dzieć) grać na instrumencie
гудати – (dzieć) rżnąć np. drzew lub świnię
гудриска – byle jakie łachy, łachmany
гудры – ubranie pogardliwie, łachy
гузер, гузир – dolna część snopka zboża, albo pnia ściętego drzewa
гузиця – żartobliwie, lub złośliwie tyłek
гу(й)цкати – szczuć psa
гук – huk
гукати > гівкати
гукати ся, галикати ся – ruja u świń
гукнути – huknąć
гуля – pędzenie, odpędzanie gęsi
гуля-гуч – j.w.
гулянка – hulanka
гуляти – tańczyć, hulać
гунцвут – huncwot
гуня – gruba sukienna kurtka zimowa – męska
гунька – kurtka dla chłopca, lub „lżejsza” гуня
гупи/й, гл’упи/й – głupi
гуптак, гл’уптак, ґуптак – głupiec, głuptak
гура – hura
гурдити ся – ścinać się np. o mleku w trakcie
gotowania, które już się nie przegotowało,
lecz utworzyły się „hurdy”
гуркати – trzeć po czymś nierównym,
wywołując hurkotanie
гуркати – wywoływać hurkot, np. kamień
w żarnach, też o niedelikatnym masowaniu kogoś
гуркнути – burknąć, odezwać się niegrzecznie,
wrogo
гуркотати – hurkotać, wywoływać hurkotanie
гуркот, гуркіт – hurkot, hałas
гурма – hurma, gromada ludzi
гурчати – hurczeć, hurkotać
гус – gęś
гусак – gąsior
гусар – huzar, lub husar
гусениця – gąsienica
гусє – gęsie
гусинці – gęsie odchody
гуска – ptaszek trochę większy od
„жовтогрудкы”
гусовец – rozbójnik (?)
густе – gęste
густіти – gęstnieć
густити – zagęszczać
гусю! гусю! – przywoływanie gęsi
гуся(тко) – gąsiątko
гусяр – pasterz gęsi
гусяче – gęsie
гусячкы – gęsia skórka
гута – huta, najczęściej szkła
гуторити – mówić, przemawiać
гуфналь – rodzaj gwoździa do podkowy
гучати – huczeć
гучок – mały wodospad
гушлі – skrzypce (gęśle)
гушляр – skrzypek
гущ – b. gęste coś
гущав/а – b. gęste (raczej o zaroślach)
гущавина – gęstwina (zdecydowanie o lesie,
najczęściej młodniku, lub gęstych, dolnych
partiach starego lasu)

Dodaj komentarz