п П


п – p
па – pa! (na pożegnanie)
пав – paw
пава – samica pawia
Павил' – imię męskie
павуз – drąg do przytrzymywania siana
na wozie, podczas zwózki z łąki – położony
wzdłuż wozu i przywiązany mocno za oba
końce z tyłu i z przodu
павузити – mocować przy pomocy павуза
павузник – sznur do przywiązywania „павуза”
павук – pająk
павур – paw
павурка, павуриця – samica pawia
павучына – pajęczyna
пага – rowek w grubszym boku gontu
падати – padać
пажерити – drapać
пажыти – wykonywać rowki w gontach tzw
„пагы”
пазолина, пецина – przypalona glina z pieca
пазур – pazur
пазуха – pacha
Пазя – imę żeńskie
пазьдзіря – paździerze
пак, потим, потім – potem, później, dalej
пакіст – psota
пал’ата – pałac
палене – palone (np. kawa)
палениско – palenisko
палениця – spalone pole
палец – palec
палик – palik
палити – palić
палиця – laska
паличка – laseczka
пал’уба – w drewnie spróchniałym zupełnie
od wewnątrz, zdrowa zewnętrzna warstwa
grubości kilku centymetrów (z której czasem
robiło się np. beczki, cebry lub inne naczynia)
палюнка – wódka (pewnie dlatego, że się
pali)
паля – placek, podpłomyk pieczony
bezpośrednio na płycie pieca kuchennego
паляр – producent wódki
пальок – palec od rękawiczki
пальцак – patyk grubości jednego-dwóch
palców
пальчык – mały palec, paluszek
памува – coś, np. potrawa o konsystencji
niewyraźnej typu „rzadkie ziemniaki puree”
памят – pamięć
памятати – pamiętać
пан – pan
панахыда, панихыда – nabożeństwo za
zmarłych
пандзір – żart. kręgosłup
паник – gatunek ptaka
паниско – panisko
панич – panicz
паношыти ся – panoszyć się
пантарка – ptak domowy
Пантна, Панкна – nazwa wsi
пануваня – panowanie
панувати – panować
панча – paniątko
панькати дакому – przesadnie grzecznie
traktować kogoś, nadużywając słowa „pan”
паперик – papierek
паперйове – papierowe
папір – papier
папірос, цигар – papieros
папортина, папротина – paproć
папрати – paprać
папрач – papracz, ktoś kto paprze, lub psuje
папрыка – papryka
папруля – kobiecy „papracz”
папулі – pulchne policzki
пара – para np. butów
пара – para np. wodna
парада – parada, pokaz
парадна – paradna np. szabla
парадні – paradnie
парадни/й – paradny
парадник – elegant, ktoś kto lubi się popisywać
strojem
парадниця – elegantka, lubiąca się popisywać
strojem, czasem z odcieniem pychy
парадувати – paradować przed kimś
парадувати ся – przechadzać się w czymś ładnym
dla efektu, pysznić się trochę
парене – parzone np. kiełbaski
паренина – karma dla bydła składająca się np.
z sieczki słomianej lub plew – sparzonych ukropem
dla zmiękczenia, z dodatkiem jakiejś paszy treściwej
np. otrąb
парибчыти, парібчыти – być kawalerem, dosł.
„kawalerować”
парити – parzyć
пария – paskudny, nieprzyjemny wąwóz, zarośnięty
cierniem potok, lub inne trudno dostępne miejsce,
czasem o paskudnej wyboistej drodze
парк – park
парник – parnik
паробок – kawaler
парове – parowe
партач – (pol.) partacz
пару – parę
паруваны – pasujący do siebie „jakby od pary”
парунадцет – paręnaście
парфума – perfuma
парха – parch, choroba
парцяне – parciane
пасамунка, басамунка – wstążka
пасвиско – pastwisko
пасіка – pasieka
пасікы – pole, na którym często stawiano ule (?)
пасия – pasja
паска – okrągły chlebek (dawniej duży) do
święcenia na Wielkanoc
паскуда – paskuda
паскуджыня – paskudzenie
паскудити – paskudzić
паскудне – paskudne
паскудник – paskudnik, czasem o wężu
пасмо – pasmo włosów, włókien lnu, konopii,
także nici na motowidle
пасок – pasek
паст – łapka
паста – pasta
пасти – paść
пастыр – pasterz (bardziej uroczyście)
пастырство – pasterstwo
пастувати – pastować
пастух – pastuch
пасуване – pasowane
пасувати – pasować
пасує – pasuje
патыча – chrust, suche (najczęściej) patyki
патычкы – zapałki, też patyczki (malutkie
patyki)
патрошыти – (pol.?) patroszyć
пахати – wąchać
пахне – pachnie
пахняче – pachnące
пацувати/й – pucołowaty
пацуляк – pucołowaty
пацюркы – paciorki, koraliki
паця – świnia
пацятко – prosiak, prosiaczek
пацятина – wieprzowina
пацяче – wieprzowe
пацячыти – świnić
пацькати – paćkać
пачискы, пачіскы – pakuły
пачисне – z pakuł, chodzi o tkaninę z pakuł
пачка – paczka
паша – pasza
пашове – paszowe
пащека – szczęka
пащекатий – ktoś z dużą szczęką
паяц – pajac
певні – pewnie
певнист – pewność
певниця, пивниця, яма – piwnica
певно – pewno
педал’о – pedał
пекар – piekarz
пекарити, пекарювати – być piekarzem
пекарня – piekarnia
пекарювати – być piekarzem
пекєльник – piekielnik
пеклити ся – pieklić się
пекл’о – piekło
пекуще – piekące
пелевен, пелевня – pomieszczenie na plewy
пелевник – mniejsze pomieszczenie na plewy
пеленка – pielucha
пелех – liczba pojedyńcza od „kudły”
пелехати/й – kudłaty, ze zmierzwionymi włosami
пелехы – kudły
пелеш – skudlone włosy
пендрак – pędrak
пенцак – pęcak, jęczmień nie mielony
пергач > мышпергач
пердіти – pierdzieć
перайка – oddzielona część skrzyni шафарні –
na zboże, lub oddzielna część portfela, torby,
przegródka
п(е)ребачыти – przebaczyć
п(е)реберати – przebrać
п(е)ребивати – przeszkadzać, przerywać głośno
rozmowę
п(е)ребити – przebić
п(е)ребрати – przebrać
п(е)реважыти – przeważyć
п(е)реважні – przeważnie
п(е)ревалити (ся) – przewalić (się)
п(е)реварити – przegotować
п(е)ревертати (ся) – przewracać (się)
п(е)ревивати – przewijać
п(е)ревина, провина – przewina
п(е)ревити – przewinąć
п(е)ревлечы – przewlec
п(е)ревлікати – przewlekać
п(е)реганяти – przeganiać
п(е)регнати – przegnać
п(е)регнил’е – przegniłe
п(е)регнити – przegnić
п(е)регорода – przegroda
п(е)регородити – przegrodzić
п(е)реґадати – przegadać
п(е)ред (чымси) – przed (czymś)
перед – przód
п(е)редавати – przekazywać
п(е)редвидіти – przewidzieć
п(е)ре(д)вчера – przedwczoraj
п(е)реділити – przedzielić
передити – wyprzedzać, prowadzić
переднє – przednie
переднє желізо
передні зубы – przednie zęby
п(е)редостати ся – przedostać się
п(е)редумати – przemyśleć
п(е)режывати – przeżywać
п(е)режыти – przeżyć
п(е)режытя – przeżycie
п(е)режмыкати – przeprać w rękach
п(е)реіхати – przejechać
п(е)ре(й)няти – przejąć
п(е)рейти – przejść (dystans)
п(е)рейти – przejść (o dolegliwości)
п(е)реквинтувати си – wybrzydzać, kaprysić
przebierać w czymś
п(е)рекл’адати – przekładać
п(е)реконати – sprawdzić samemu
п(е)реконати (ся) – przekonać (się)
п(е)рекормити – przekarmić
п(е)рекстити (ся) – przeżegnać (się)
п(е)рел’адуати – przeładować
п(е)рел’амати – przełamać
п(е)релетіти – przelecieć
переліг – pole pozostawione na jakiś czas odłogiem
п(е)релітувати – przelatywać
п(е)реливати – przelewać
п(е)рел’ожыти – przełożyć
п(е)реляти – przelać
п(е)ремалювати – przemalować
п(е)ремарніти – przemarnieć
п(е)ремерзнути – przemarznąć
п(е)реміняти – przemieniać
п(е)ремол’чати – przemilczeć
п(е)ремокнути – przemoknąć
п(е)ремордувати ся – przemęczyć się
п(е)ренести – przenieść
п(е)ренести ся – przenieść się
п(е)реносити – przenosić
п(е)ре(о)блечы (ся) – przebrać (się)
п(е)репасати ся – przepasać się
п(е)репечы – przepiec, przegrzać (np. o słońcu
przez czapkę)
перепівка – przepiórka
п(е)репивати – przepijać
п(е)репинати – przepinać, przypinać w inne
miejsce
п(е)репис – przepis, przepisanie na inną osobę
п(е)реписати – przepisać
п(е)репустити – przepuścić
п(е)реп(н)яти – przepiąć
п(е)рераб(л)яти – przerabiać
п(е)реридити, п(е)рерідити – przerzedzić
п(е)реризати, п(е)рерізати – przerżnąć
п(е)реробити – przerobić
п(е)рероб(л)ене – przerobione
п(е)рероснути – przerosnąć
п(е)рерости – przerosnąć
п(е)рерубати – przerąbać
п(е)ресаджати – przesadzać
п(е)ресадити – przesadzić
п(е)реселенці – przesiedleńcy
п(е)реселити (ся) – przesiedlić (się)
п(е)ресідити – przesiedzieć
п(е)ресіяти – przesiać
п(е)ресилити ся – przesilić się
п(е)рескочыти – przeskoczyć
п(е)ресолити – przesolić
п(е)рестати – przestać
п(е)рестроіти – przestroić
п(е)рестуда – przeziębienie
п(е)рестудити (ся) – przeziębić (się)
п(е)ретечы – przeciec
п(е)ретігати – przeciągać
п(е)ретинати – przecinać
п(е)ретрясти – przetrząść
п(е)ретяг – przeciąg
п(е)ретяти – przeciąć
п(е)рехвалити – przechwalić
п(е)рехворити – przechorować
п(е)рехід – przejście
п(е)рехідне – przejściowe
п(е)реховати – przechować
п(е)реходити – przechodzić
п(е)реходити ся – spacerować
п(е)реходити хвороту – przechodzić chorobę
п(е)рехрестити ся – przeżegnać się
п(е)рехресьця, п(е)рехрестя – skrzyżowanie
п(е)рецідити – przecedzić
п(е)речесати – przeczesać
перина – pierzyna
перко – piórko
перлик – młotek okrągły, kilkukilowy
перлинка – perełka
перлисте – perliste
перлити ся – perlić się
пернадель, пырнадель – giez, a raczej jego larwa
перо – pióro
перогы, пірогы – pierogi
перон – peron
перс, груд – pierś
перст – scs palec (stąd перстін, (персьцін) і
наперсток)
персьцін, перстін – pierścień
перун – piorun
перуняче – pioruńskie
перуньскє – pioruńskie
перхати – fruwać
перхач – „fruwacz”
перши/й – pierwszy
перше – pierwsze
першеньство – pierwszeństwo
пес – pies
песик, псик – piesek
пестити – pieścić
пестити ся – pieścić się, cackać się z samym sobą
пестрак – pieg
пестракувати/й – piegowaty
петривка – post przed św. Piotra i Pawła
Петро – imię męskie
петрушка – pietruszka
пец – piec
пецина – spieczona glina z pieca
печене – pieczone
печенина – pieczyste
печеня – pieczeń
печинка, печінка – wątroba
печы – piec np. chleb
печы – piec np. po oparzeniu
печыня – pieczenie chleba, lub pieczenie po oparzeniu
пещыня – pieszczenie
піввозя – półwozie (przednie lub tylne) połączone zworą (свора)
півдруга, півтора – półtora
півкірцівка, півкірцивка – beczka
półkwartowa (50 kg ?)
півнич, північ – północ
півничне – północne
півосма – siedem i pół
півперек – poprzew
півперека – ktoś/coś stający w poprzek w przen.
zawada, przeszkadzacz, kłótnik, півперека сьвіта
ktoś będący na przekór światu, wieczny na „nie”
півперечыти – zaprzeczać
півпята – cztery i pół
півсема – sześć i pół
півтретя – dwa i pół
півтораста – półtorej setki
півчетверта – trzy i pół
півшеста – pięć i pół
під – pod
під – strych
підберати – podbierać np. zboże po kosie i wiązać w snopki
підбивати – podbijać
підбити – podbić
підбитка – podbitka
підбитя – podbicie np. piłki
підбитя – górna część sklepienia stopy, mówiło
się o wysokim lub niskim podbiciu
підважыти – podważyć, często w znaczeniu
użyć dźwigni w celu uniesienia/ruszenia czegoś
bardzo ciężkiego
підвезти – podwieźć
підвечырок – podwieczorek
підвигнути – podnieść, dźwignąć, podźwignąć
підвязати – podwiązać
підвязка – podwiązka
підгартати – podgarniać np. ziemniaki
w rzędach
підгрызати – podgryzać
підґарлиця – podgardle
підґарля – podgardle
піддавати – poddawać
піддани/й – poddany
піддати (ся) – poddać się
підзерати – podglądać
піди(й)ти, підыйти – podejść
підкашати – podkaszać np. żeby zrobić miejsce
dla kosiarki
підкл’адати – podkładać
підкл’асти – podkłaść
підкова – podkowa
підкопати – podkopać
підкопнути – podkopnąć
підкопувати – podkopywać
підкосити – podkosić
підкрасти – podkraść
підкреслити, підкрислити – podkreślić
підкрутити – podkręcić
підкрутити – nastawić głośniej np. radio
підкручати – podkręcać
підл’амати – podłamać
підл’е – podłe
підливати – podlewać
підл’и/й – podły
підл’ога, дылі, дылины – podłoga
підл’ожыти – podłożyć
підляти – podlać
підмуривка – podmurówka
підмурок – fundament
підмурувати – podmurować
піднести, двигнути – podnieść
підносити, двигати – podnosić
підобрати – podebrać
підовж – на підовж wzdłuż
підогнути – podgiąć
підойма – część drewnianego wozu
підорати – podorać
підорвати – poderwać
підострити – podostrzyć
підосхнути – podeschnąć
підошва – podeszwa
підпалити – podpalić
підпалювати – podpalać
підпаляч – podpalacz
підпальча – placek, podpłomyk
підпаска – podpaska
підпенькы – podpieńki
підперати – podpierać
підперач – drąg do podpierania czegoś (np. хыжы która się chyli)
підпертя – podparcie
підпечы – podpiec
підпинати – podpinać
підпинка – podpinka
підпис – podpis
підписати – podpisać
підписувати – podpisywać
підпити/й – podpity, podchmielony
підпити ся – podchmielić sobie
підповід – podpowiedź
підповідати – podpowiadać
підпол’уденча, підпол’уденок – drugie śniadanie
підп(н)яти – podpiąć
підраб(л)яти – podrabiać
підрастати – podrastać
підризати, підрізати – poderżnąć np. drzewo
підризувати, підрізувати – podrzynać
підрывати – podrywać
підроснути, підрости – podrosnąć
підрубати – podrąbać
підсыпати – podsypać
підсохнути – podeschnąć
підставити – podstawić
підставка – podstawka
підставяти – podstawiać
підступити – podstąpić (o krok)
підступні, підступно – podstępnie
підсьвічник – świecznik, lub stojak na świece
підтечы – podciec, podcieknąć
підтігати – podciągać
підтікати – podciekać
підтинати – podcinać
підтримати – podtrzymać
підтягнути – podciągnąć
підтяти – podciąć
підязка, підвязка – podwiązka
підъімати – podłapać
пізне – późne
пізніжше, пізнійше – później
пізнити – późnić
пізно – późno
пізняво – późnawo
пізриня, пізріня – spojrzenie
пізрити, пізріти – spojrzeć
піл' – pół
піл’возя – półwozie
піл’кішкы – niskie drabinki do wozu zamiast
desek, lub drabin, plecione jak kosz
піл’коля – półkole
піл’кулька – część drewnianego wozu podpierająca kłonicę (?)
піл’тина – połówka jodły rozszczepionej na pół
пімста – pomsta, zemsta
пімстити (ся) – pomścić, zemścić się
піна – piana
пінити (ся) – pienić się
піняз – pieniądz
піняче – pieniące
пінливе – skłonne do pienienia
піпхнути – popchnąć
піриг, періг – pieróg
пірвати – porwać (pochwycić i uciec)
пірити ся – pierzyć się
пірняч – o bardzo ostrym drażniącym zapachu
пірняче – coś o ostrym drażniącym zapachu
піря – pierze
піскове – piaskowe
пісок – piasek
піст – post
піти – pójść
пі(л')торак – przędziwo mające 30 pasem na
półtora łokcia
пічніти – pęcznieć
піше – pieszo
пішкы – pieszkiem, pieszo
піщане – piaskowe
піщыско – wielki piasek
пявка – pijawka
пивниця, яма – piwnica
пиво – piwo
пил’а – piła
пилити – pilić
пил’ка – piłka do gry
пил’ка – piłka do rżnięcia np. drewna
пильник – pilnik
пильно, скоро – szybko
пильнувати – pilnować
писак – pisak
писаня – pisanie
писар – pisarz
писарство – pisarstwo
писарювати – być pisarzem (raczej
gromadzkim)
писати – pisać
писем, писен – pieśń (podniosła lub cerkiewna)
писк – pisk
пискати – piskać
пискливе – piskliwe
писмо – pismo
пити – pić
питя – picie
пищал’ка – piszczałka
пищати – piszczeć
пищок, свисток – gwizdek
пияк – pijak
пияк – grdyka, przełyk
пияньство – pijaństwo
пиячыско – wielki pijak
пиячка – pijaczka
пык – pyk (z fajki)
пырдель – żart. tyłek
пырденя/тко – j.w. zdrobniale
пырий – perz
пыркій – zadarty (nos)
пырскати – pryskać
пырщ – pryszcz
пырщати – pryskać
пырщати/й – pryszczaty
пыск – pysk
пысканя – pyskata kobieta
пыскати/й – pyskaty ktoś
пыскувати – pyskować
пл’авати, пл’ывати – pływać
пл’авач – pływak
пл’ай – przełaj
пл’акати – płakać
пл’акса – beksa
пл’аксиве – płaczliwe
пл’анне – marne
пл’анник – ktoś nic nie wart
пл’анниця – marna ziemia
пл’анно – słabo, marnie, licho
пл’ань – b. marny
пл’атити – płacić
пл’атов – płatew
пл’ахта – prześcieradło, płachta
пл’ач – płacz
пл’ачыня – płacenie
пл’ачка – płaczka
пл’ачливо – płaczliwie
пл’ашанкы – małe sanki zbite z desek
пл’ашанниця, пл’ащенниця – całun
przedstawiający Chrystusa złożonego do grobu,
stosowany w Cerkwi podczas wielkanocnych
nabożeństw
плекати – karmić piersią lub pielęgnować
племено – plemię
племінне – plemienne
племінник – współplemiennik
плести – pleść
плетене – plecione
плетіня – plecenie
плеткар/ка – plotkarka
плетянка – plecionka
плечати/й – ktoś o szerokich plecach
плечы – plecy
пл’іт – płot
плічка – karczek w bluzce lub koszuli
плисканка – ser zawinięty w płótno i przyciśnięty
czymś ciężkim – robi się płaski
пл’ывак – pływak
пл’ываня – pływanie
пл’ывати – pływać
пл’ывацкє – pływackie
пл’ын – płyn
пл’ынне – płynne
пл’ынути – płynąć
пл’ыта – płyta
пл’ытисьо, пл’ытицько – płyciutko
пл’ытко – płytko
П(л')овая – imię krowy płowej maści
пл’ови/й – płowy
плод, плід – płód
пл’одити – płodzić
пл’от, пл’іт – płot
п(л')уг – pług
пляма – plama
плямате – plamiaste
плямити – plamić
плян – plan
плянтати – plątać
плянтати ся – plątać się
плянтро, шток – piętro
плянтрувати – piętrować, układać piętrowo
плянувати – planować
плясканка > плисканка
пляскате – płaskie
пляц – plac, miejsce
пняк – pniak, pieniek (czasem o resztce zęba trzonowego)
пняк – rodzina pszczela
пнячыско – wielki pniak
пнячок – pieniek
по – po
побабрати (ся) – upaprać (się)
побавити ся – pobawić się
побесідувати – porozmawiać, pogadać
побивач – pobijacz, przyrząd do pobijania
podczas zakładania obręczy na beczki
побити – pobić
побити/й – pobity
побожни/й – pobożny
поборонити – pobronować
поборонити – pobronić
побороти – zwyciężyć
побости – pobóść
побрати – pobrać
побрудити – pobrudzić
побудити – pobudzić
побудувати – pobudować
повага – powaga
поважаня – poważanie
поважыти ся – poważyć się
повал’а – sufit, powała
поваляти – pobrudzić
поваляти – poprzewracać
повалькати – utoczyć wałeczek z ciasta plasteliny
повбивати – powbijać
повдівати – powkładać (o odzieży)
повдыхати – powdychać (np. inhalację lub świeże powietrze
повезти – powieźć
повекшати – powiększać
повекшыня – powiększenie
повекшыти – powiększyć
поверене – popaczone
повересл’о – powrósło
поверити ся – popaczyć się
поверха – po wierzchu, na wierzchu
поверх чогоси – na wierzchu, po wierzchu czegoś
повести – powieść, poprowadzić
повести ся – powieść się
повідати – powiadać, mówić
повіджыня – powiedzenie
повій – powój
повікы, клипачкы, клипайкы – powieki
повінь – powódź
повісмо – włókno lnu, oczyszczone z paździerza
повісти – powiedzieć
повітря – powietrze
повішати – powieszać (np. bieliznę na sznurze)
повивати – powijać, owijać noworodka w pieluchy
повивачы – powijaki
повити – powić
повыбивати – powybijać
повывертати – powywracać
повывішати – powywieszać
повыгынати – powyginać
повыдавати – powydawać
повынимати – powyjmować
повыносити – powynosić
повыризувати – powyrzynać, powycinać
повытерати – powycierać
повытігати – powyciągać
повытинати – powycinać
повказувати – pokazać, popokazywać
повлечы – powlec
повлікати – powlekać (np. nogą)
повлікач
повливати – powlewać
повне – pełne
повно – pełno
повня – pełnia
повпинати – powpinać
повризувати, поврізувати – pourzynać, poucinać
повставяти – powstawiać
повстыдати – powstydzić
повтаряти – powtarzać
повтерати – powycierać
повтинати – poucinać
повх
повчыти – pouczyć
повчувати – pouczać
повязати – powiązać
повязины – obrzęd powiązywania Panny Młodej
повяс – pas, talia
погаджати ся – godzić się z czymś
ноганство, язычництво – pogaństwo
поганяч – poganiacz
поганьбити – pohańbić
погарик – pucharek, większy kieliszek
погармиґувати ся – pobiegać w różnych
gwałtownie zmieniających się kierunkach z głośnym
chrząkaniem (o prosiętach na wybiegu) czasem w
odniesieniu do hałaśliwych zabaw (wygłupów)
młodzieży
погынаве, жываве – giętkie
погынати – zginać coś giętkiego
погынцати ся – pobawić się z dzieckiem powygłupiać
погынути – poginąć
погл’адити – pogładzić
погл’адити – oddzielić paździerze od lnu
погл’аскати – pogłaskać
поглядати – poszukać
погнати – pognać
погнівати ся – pogniewać się
погнити – pognić
погнобити – pognębić
погноіти – pognoić
погода, хвиля – pogoda
погодити (ся) – pogodzić się
погойдати (ся) – pokołysać (się)
погорбити ся – zgarbić się, pogarbić się
погоринец, погорінец – pogorzelec
погориско – pogorzelisko
пограбати – pograbić
пограбкы – zgrabki, resztki zagrabione
пограйка – mała zabawa, np. z jednym
instrumentem lub przy gramofonie wzgl.
magnetof.
погранича – pogranicze
пограничник – żołnierz straży (służby)
granicznej
пограти – pograć
погребати, погребсти – pogrzebać (np.
w ziemi)
погребове – pogrzebowe
погребсти – pogrzebać
погриб, погріб, похорон – pogrzeb
погрибач – pogrzebacz
погрозити – pogrozić
погубити – pogubić, doprowadzić do zguby
погуляти – potańczyć, pohulać
погуйцкати – poszczuć psa
погуркати – pohurgotać, lub pomasować
niedelikatnie
погуцяти – dzieć. pokołysać
поґадати – pogadać, porozmawiać
под – chodź
подабати ся – podobać się
подавати – podawać
подармувати – poobijać się nic nie robiąc
подарувати – podarować
(по)дарунок – podarunek
подати – podać
подати ся на дакого – wdać się w kogoś,
być podobnym do kogoś
подвіря – podwórze
подворец – podwórze
поденок – sufit w stajni
подерте – podarte (np. spodnie)
подерти – podrzeć, też zniszczyć np. odzież
поділ' – podział
поділити – podzielić
подільне – podzielne
подія – wydarzenie
подышор, подышір – kredens kuchenny
подле, под ле, по-ле – chodź no „поле гев”
chodź no tu
подовгасте – podłużne
подовок, подивок – podołek
подоляти – podołać
подорож – podróż
подорожати – podrożeć
подорожнє – podróżne
подорожни/й – podróżny
подорожувати – podróżować
подумати – pomyśleć
подуркати – postukać
подусити – podusić
подути – powiać
подушен(ь)ство – żałobne nabożeństwo
za dusze
подяка – podzięka
подякуваня – podziękowanie
подякувати – podziękować
поезия – poezja
поет(а) – poeta
поетычне – poetyczne
поєдинчи/й – pojedynczy
поєдинчо – pojedynczo
поєднаня – pojednanie
поєднати – pojednać
пожал’увати – pożałować czegoś
пожал’увати – użalić się nad kimś
пожар – pożar
пожартувати – pożartować
пожегнати, попращати – pożegnać
пожерти – pogryźć np. kogoś przez psa
пожерти/й – pogryziony np. przez psa
пожертвувати – ofiarować
пожычар – pożyczający
пожычати – pożyczać
пожычыти – pożyczyć
пожычка – pożyczka
пожовтяве – żółtawe
поза – poza (czymś)
поза – poza (pozować)
позабивати – pozabijać
позабывати – pozapominać
позаганяти – pozaganiać
позагыбати – poginąć
позагынати – pozaginać
позадувати – pozdmuchiwać
позаперати – pozamykać
позапыхати – pozapychać
позарани – pojutrze
позарастати – pozarastać
позаризувати, позарізувати – pozarzynać
позберати – pozbierać
позберати ся – pozbierać się, ubrać się
позбывати ся – pozbywać się
позваляти – pozwalać
позваляти, позвалювати – pozrzucać, pozwalać
позвертати – powywracać, poprzewracać
позвивати – pozwijać
позволити – pozwolić
позганяти – pozganiać
позгартати – pozgarniać
поздерати – pozdzierać
позерати – spoglądać
позир – spojrzenie
позир – uwaga (дай там позир – uważaj tam)
позл’ачати – pozłacać
позл’отити – pozłocić
позл’отка – pozłotka
позл’очене – pozłocone
позміняти – pozmieniać
познавати – poznawać kogoś na ulicy
познавати – coś nowego
познайомити ся – poznajomić się
познати – poznać
позначыти – poznaczyć, poznakować
познимати – pozdejmować
позносити – poznosić
поімати – połapać
поісти – pojeść, pozjadać
поіти – poić
поіхати – pojechać
покаляти – pokalać
покаль – dopóki
покаяти ся – pokajać się
покірни/й – pokorny
покывати – pokiwać
покыдати – pokapać z łyżki
покыршыти – pokruszyć
покл’адати – robić podorywkę, płytką jesienną orkę
покл’аняти ся – pokłaniać się
поклиіти – pokleić
покликати – powołać
покля – dopóty, dotąd
покорити дакого – podporządkować sobie
kogoś
покраяти – pokrajać, pokroić
покос – pokos
покривити – pokrzywić
покрив(л)ене – pokrzywione
покричати – pokrzyczeć
покрывал’о, вкрывал’о – pokrowiec,
przykrycie
покрыти – pokryć
Покровы – Swięto u Wschodnich Chrześcijan
покропити – pokropić
покрутити – pokręcić coś lub czymś
покрутити ся – pokręcić się (np. po domu)
покручене – pokręcone
покус, по кус – po trochę
покуса – pokusa
покута – pokuta
пол’азити – połazić
пол’азник – kolędnik na Boże Narodzenie.
U Łemków kolędowało się także na święto
Jordanu (Выдофчы) i wówczas kolędnik
nazywał się > щедрак
пол’амати – połamać
пол’атати – połatać
поле, под ле – chodź no
полегота – ulga w czymś dolegliwym
поледивка, поледиця – gołoledź
поледиця > поледивка
полекшати – zmniejszyć ciężar, dolegliwość
поліг – połóg
полізти – poleźć
поліпити – polepić
поліпы – polipy
поліпшати – polepszać
поліпшати ся – o poprawieniu się stanu zdrowia
stopy życiowej itp
поливати – polewać
поливка – polewka
полизати – polizać
полиця – półka (raczej duża)
поличка – półka, półeczka
полишати – pozostawiać
пол’ын – piołun
полк – pułk
полковник – pułkownik
пол’ова – plewy
по(л')овина – połowa
пол’овчык – mały płowy ptaszek, podobno
gnieździ się na jałowcach
пол’огі/й – płaski, używane jednak w odniesieniu
do górskiego krajobrazu, np. пол’ога гора to góra
z płaskim wierzchołkiem
пол’ожына – płaskowyż
пол’ожысти/й – płaskawy
пол’ожыти – położyć
пол’окати – płukać
пол’омін – płomień
пол’омінне – płomienne
пол’онина – połonina
пол’онь > пол’ын – piołun
пол’ос > пас – pas
пол’отенце – płócienko, cienkie lub mały
kawałek
пол’оти – plewić
пол’отно – płótno
пол’отняне – płócienne
пол’уденок – posiłek spożywany w południe.
Odpowiednik „lunchu” na Zachodzie. W czasach
gdy wstawało się do pracy o 4-5-tej rano to
w południe akurat wypadało około 8 godzin pracy
пол’удне – południe
пол’уднувати – jeść posiłek południowy
пол’удньове – południowe
полюбити – polubić
полюваня – polowanie
полювати – polować
полювач – mysliwy
поляна – polana
поляти – polać
Полячивя – pejoratywne określenie Polaków
полячыти ся – polonizować się
польовий – polny
польовы роботы – prace w polu
польоптати – полюштати – ubłocić się
помагати – pomagać
помазати – pomazać
помаленкы – pomaleńku, pomalutku
помастити – pomaścić
помахати – pomachać
помаціці – pomaluteńku
помедже – pomiędzy
помел’о – rodzaj miotły z jedliny
помервити – pomierzwić
пометати – porzucać
поміряти – pomierzyć
поміст – podłoga w stajni
поміч – pomoc
помішати – pomieszać
помил’уваня – zmiłowanie
помил’увати – zmiłować się
поминяти – pomijać
помирити (ся) – pogodzić się
помыток – ścierka do garnków
помышлюнок – pomyślunek
помолити ся – pomodlić się
помол’оджувати ся – pokrywać się
drobniutkimi chmurkami niczym welonem
(o niebie)
помордувати – pomordować
поморока – ciemno od chmur, lub o zmierzchu
помост – pomost
помочы – pomóc
помпа – pompa
помпы – pumpy, bufiaste krótkie spodnie
zapinane na guziki pod kolanami
помпувати – pompować
понабивати – ponabijać
понав(л)яти – ponawiać
понагляти – ponaglać
понагляти ся – spieszyć się
понад – ponad
понадто – ponadto
Понайбі – pozdrowienie o nie znanym już
Pochodzeniu. Być może od Подай Бог lub od
Помагай Бог. Prawdopodobnie było używane
jako uniwersalne pozdrowienie na każdą okazję
(trzeba tu pamiętać że u Łemków Pan Bóg to
Пан Біг)
понедільок – poniedziałek
понєхати – zostawić, poniechać
понібя – podniebienie
понижати – poniżać
пониже – poniżej
понова – ponowa, świeży śnieg
поновити – ponowić
поносити – ponosić
понурити ся – zachmurzyć się (o człowieku)
opuścić głowę i spoglądać spode łba
понюхати – powąchać
понятя – pojęcie
пообдерати – poobdzierać
пообкл’адати – poobkładać
пообкусувати – poobgryzać
пообризувати – poobrzynać
пообставяти – poobstawiać
поовивати – poowijać
пообзерати – pooglądać
пообзыряти – pomacać, podotykać
пооддавати – pooddawać
поодділяти – pooddzielać
поорати – poorać
поострити – poostrzyć (np. kosę)
поотверати – pootwierać
поп, піп – ukr. pop, u Łemków słowo nie
używane spotykało się єґомосьць, отец,
сьващенник, ксьондз
попадати – popadać
попажерити – podrapać
попалити – popalić
попапрати – popaprać
попасти – popaść (troszkę krowy, owce)
попацячыти – popsuć, poświnić
попел' – popiół
попелиця, попелюх – łupież
попельник – popielnik
попер – pieprz
попередити – poprzedzić
попереднє – poprzednie
поперник, поперниця – pieprzniczka, pojemnik
na pieprz
поперхливи/й – narwany, popędliwy, lubiący się
gniewać
попечене – poparzone miejsce (przez coś gorącego
ale suchego)
попід – pod
пописати – popisać
попити – popić, podchmielić sobie
попити – popić np. lekarstwo
попырскати – popryskać
попыртани/й – „porąbany” głupi i narwany
попыхати – popychać
поплекати – pokarmić piersią
поплета – pleciuga
поплітати – pleść co ślina na język przyniesie,
gadać bzdury, głupoty
поплювати – popluć (np. w ręce)
поплямити – poplamić
поплянтати – poplątać
поправа – poprawa
поправити – poprawić
поправ(л)яти – poprawiać
поправді, по правді – zgodnie z prawdą
попрати – poprać
попращати (ся) -pożegnać (się)
попрене – pieprzone
поприбувати, попрібувати – popróbować
попри – przy попри тым przy tym
поприти – pieprzyć (posypywać pieprzem)
попрйова мята – mięta pieprzowa
попросити – poprosić
попустити – popuścić
попхати – popchać
пора – pora
порада – porada
порадити – poradzić
порадувати ся – poradować się
поражати – porażać
поразити – porazić
пораіти – życzliwie podpowiedzieć, nastręczyć
(bez pejoratywnego znaczenia
jakie słowo to ma w języku polskim), poradzić,
порамотати – połamać, potłuc, pogruchotać
поранити – poranić
порастати – porastać
порахувати – policzyć
порахунок – porachunek
порепчыти – poryć w ziemi, pokopać mocno
(czasem bezładnie)
пориг – próg
поригати ся – porzygać się
порид, порід – poród
порижнити, поріжнити – poróżnić
поризати, порізати – porżnąć (np. drewno na opał)
поризбити, порізбити – porzeźbić
порычати ся – poryczeć się, popłakać się
поробити – porobić
порода – gatunek, odmiana
породинены – spokrewnieni
породити – porodzić, w scs zrodzić
порожнеча – próżnia
порожнє – próżne, puste
порок – wada, defekt, skaza, stąd непорочна bez skazy
пороніня – poronienie
поронити – poronić
поросна – prośna (locha)
поросити ся – prosić się (mieć prosięta)
пороснене – porośnięte
пороснути – porosnąć
пороти – pruć
порох – pył, proch
порохно – próchno
порохняве – spróchniałe
порохнявка – próchnica
порошок – proszek
порплиця – część żaren, też łupież
порпліт – lupież
порт – kawałek płótna zarzucany na plecy
przez kobiety, coś w kształcie obrusa
порубати – porąbać
поруйнувати – porujnować
поруча – poręcz
поруыти – poręczyć
порушати – poruszać
порушыти – poruszyć
порцеляна – porcelana
порция – porcja, kielich
порцийка – kieliszek
поряд – за поряд wg kolejności
порядні – porządnie
порядни/й – porządny
порядок – porządek
порядочні – wg. porządku, kolejności
поряндати – porwać na ścierki
посада – posada
посадити – posadzić
поселенец – osiedleniec
поселити (ся) – osiedlić (się)
посестра – siostrzenica ?
посідити – posiedzieć
посікати – posiakać, posiec
посічы – posiec
посіяти – posiać
посикати (ся) – posikać (się)
посиляти ся – jeść na siłę, bez apetytu
lub bawić się jedzeniem
посыл’ати – posyłać
посыпати – posypać
поскл’адати – poskładać
посклияти – posklejać
поскрибка – mała skrobaczka do
oczyszczania dzieży z resztek ciasta
поскручати – poskręcać
поскубсти – poskubać
посл’анец – posłaniec
послебодити – poluzować
послинити – poślinić
посл’ухати – posłuchać
посл’ушеньство – posłuszeństwo
посл’ушни/й – posłuszny
посмакувати – posmakować
посмаркати ся – posmarkać się
посмарувати – posmarować
посмолити – posmolić
посмотрити – popatrzeć
посмутніти – posmutnieć
посолити – posolić
поспати – pospać
постав – postaw (sukna)
поставити – postawić
поставити серст – zjeżyć sierść
поставник – wielka świeczka lub duży
stojący świecznik przed obrazami w cerkwi
постелити – posłać
постепенно – stopniowo
постивка, постівка – pokos trawy
постіль, посьціль – łóżko, pościel
постілька – prycza, wyrko
постояти – postać
пострашыти – postraszyć
постричы – postrzyc (np. owce)
постружниця, буртниця – belka z bruzdą
do spływu gnojówki w stajni
поступок – postępek
посувати – posuwać
посудити – posądzić
посунути – posunąć
посходити – powschodzić (o posianych roślinach)
посходити ся – poschodzić się, zejść się
посьватити – poświęcić
посьватити ся – poświęcić się
посьвачыня – poświęcenie
посьціль – pościel, łóżko
потаж – nawóz z popiołu
потакувати – potakiwać
потверджыня – potwierdzenie
потвердити – potwierdzić
потвір – potwór
потвора – potwór
потворне – potworne
потемри, по темри – po ciemku
потемрити ся – ściemniać się
потепліти – ocieplić się
потерпіти – pocierpieć
потігати – pociągać
потім, потим – potem
потіха – pociecha
потішати – pocieszać
потіщыня – pocieszenie
потик, потік – potok, mała górska rzeczka
потим, потім – potem
по тихы – po cichu
потовчы – potłuc
потовчы ся – potłuc się
поток, потик – potok
поторгати – potargać
поторгувати ся – potargować się
потратити – pogubić (coś)
потрафити – potrafić
потреба – potrzeba
потрибне, потрібне – potrzebne
потрибувати, потрібувати – potrzebować
потримати – potrzymać
потрискане, потріскане – popękane, potrzaskane
потроіти – potroić
потрущыти – pokruszyć (głównie w
odniesieniu do kłosów zboża)
потрясани/й – rodzaj tańca
потряска – j.w.
потрясти – potrząść
потужыти – wzmocnić, np. gdy mocno
dokręconą śrubę należy dokręcić jeszcze
potężniej
потужне – mocne, potężne, wzmocnione
поумыкати – poodsuwać na boki, pousuwać np. z przejścia
поусувати – pousuwać
пофарбити – pofarbować
пофафрындити – potargać na strzępy, podrzeć na pasma
похвал’а – pochwała
похвалити – pochwalić
похвальне – pochwalne
похворити, похворіти – zachorować, pochorować się
похылити (ся) – pochylić (się)
похыхму – po kryjomu
похлібяти – pochlebiać
похлипати – pochlipać, popić małymi łyczkami
похлюпати – pochlupać np. dla sprawdzenia
czy coś jest w zamkniętym naczyniu
похляпати – pochlapać
похмарно – pochmurno
поховати – pochować jakieś rzeczy
поховати – pochować kogoś, pogrzebać
поховзнути ся – pośliznąć się
походжыня – pochodzenie
походиста гора – góra o łagodnych zboczach
(po której dobrze się chodzi)
походити – pochodzić (sobie)
походити – pochodzić (skądś)
похорон, погриб – pogrzeb
похоронити – pogrzebać, pochować
похребт – grzbiet
похребтина – mięso z grzbietu: schab, polędwica
поціл’увати – pocałować
поцикати (ся) – posikać (się)
поювувати > поціл’увати
почарувати – poczarować
початок – początek
почервеніти – zaczerwienić się
почесати (ся) – poczesać (się)
почесне – honorowe
почкати – poczekać
почкы – nerki
почорняви/й – ciemny, „czarniawy”
почта – poczta
почтове – pocztowe
почтяр – poczciarz, pracownik poczty
почути – usłyszeć
почути – poczuć
почутя – poczucie
почухати – potrzeć, pomasować
пошана – szacunek
пошанувати – poszanować
пошыряти – poszerzać
пошкодити – zaszkodzić
пошкодувати – poszkodować
пошкрібок – mały ptaszek, по поли шкрібкат
пошкрябати – poskrobać
пошлід – poślad
пошлідити – śledzić, pójść po śladach, wyśledzić
пошлякувати – wyśledzić, wpaść na ślad
пошпортати – podłubać, poszperać
пошпотити ся – potknąć się
пощыпати – porąbać drwa na polana, lub szczapy
do palenia
пра – pra
прабаба – prababcia
правак – ktoś posługujący się prawą ręka por.
лівак
правда – prawda
правдиве – prawdziwe
правдивіст – prawdziwość
правдиво – prawdziwie
праве – prawe
праведник – sprawiedliwy, nazwa osób które
osiągnęły świętość przebywając wśród ludzi, w
warunkach życia powszedniego
праведно – sprawiedliwie, zgodnie z poczuciem
sprawiedliwości
праві – prawie
праві – właśnie, dopiero праві єм пришол'
właśnie przyszedłem
праві добре – w sam raz dobre, jak w sam raz
прави/й – prawy
правил’а – prawidła, reguły
правил’а – prawidła szewskie na buty
право – prawo
правнук – prawnuk
прагніня – pragnienie
прагнути – pragnąć
продідо – pradziadek
пражене – prażone
праживнк – ziele żółto kwitnące
пражыти – prażyć
праз(д)ник, сьвато – scs święto
праз(д)нувати, сьваткувати – scs świętować
прайник – kijanka do prania na rzeczce, potoku
практыка – praktyka, doświadczenie
практыкант – praktykant
практыкувати – praktykować
пралька – pralka
праменисти/й – promienisty, też włóknisty
прамено – promień (np. słońca), lub włókno
np. konopii
праня – pranie
прайник – krótka drewniana deska z rękojeścią
do prania na potoku, lub rzece
прапор, фана – sztandar, flaga
прапорец – proporzec
прапорец – bukiet ze sztucznych kwiatów, jako
wyróżnik Marszałka na weselu
прапорщык – człowiek niosący, dzierżący
sztandar, chorąży
прас – żelazko
прасувати – prasować
прати – prać
праца, робота – praca
прачка – praczka
превчера – przedwczoraj
превчерашнє – przedwczorajsze
прегнати – przegnać
предавати – przekazywać
пред, перед (чымси) – przed (czymś)
преднивок, доновинкы – przednówek
през – przez
пре(й)няти – przejąć
премилени/й – przemiły
преспаниця, преспанка – panna z dzieckiem
преспанка, копыл’ка – panna z dzieckiem
преспати ся – zajść w ciążę będąc panną
претак, решето – przetak, rzeszoto
префынкати – przemarnieć
прнці, прецінь – przecież
прецідити – przecedzić
преціж, преця – przecież
преця – przecież
пречыкнути ся – przerwać się (o jakimś
tworzywie np. skórze w której był otworek
i został przecięty przez mocną nić, drut, rzemyk itp.)
пречыста – przeczysta (w odniesieniu do Matki Boskiej)
пречыстити – przeczyścić
пречудове – przecudne
пречухати – przetrzeć (o materiale, skórze)
прешмарити – przerzucić
прей(н)яти – przejąć
преяти (ся) – przejąć (się)
при – przy
приберати – przybierać (brać po trochę)
приберати – przyozdabiać, też ubierać ozdobnie
приберати – przybierać pozę
прибити – przybić
прибыти – przybyć
прибувати, прібувати – próbować
приваджувати – przyczepiać
привадити – przyczepić
привалити – przywalić
привезти – przywieźć
привезти ся – przyjechać, dosł. przywieźć siebie
(co raczej znaczy że ktoś nas przywiózł)
привести – przywieść
привіз – przywóz
привитаня – przywitanie
привитати ся – przywitać się
привлечы – przywlec
приводити – przywodzić
привчыти – przyuczyć
привязати – przywiązać
пригартати – przygarniać
пригварка – przymówka (?)
пригорнути – przygarnąć
пригорщ – przygarść
приґвамчыти – przygnieść, przytłamsić
придавати – przydawać czegoś
придавати ся – przydawać się
придане > приданяне
приданяне, приданчане – goście weselni
odwiedzający w pierwszy dzień po weselu pannę
młodą, wg innych informacji pana młodego
придати ся – przydać się
придатне – przydatne
придбати – przydbać, zadbać sobie o coś
придерте – przydarte, przyniszczone
придусити – przydusić
призабыти – przyzapomnieć
приздобити – przyzdobić
призелени/й – zielonkawy
призерал’о – lustro, zwierciadło
призерати ся – przyglądać się
признаня – przyznania
признати ся – przyznać się
призначыти – przeznaczyć
призрити ся – przyjrzeć się
при(й)няти – przyjąć
при(й)нятя – przyjęcie
при(й)ти – przyjść
прикл’ад – przykład
прикл’адати – przykładać
прикл’асти – przyłożyć
приклиіти – przykleić
прикликати – przywołać
приклякнути – przyklęknąć
прикоротити – ukrócić, przykrócić
прикра гора – stroma góra, na którą „przykro” się idzie
прикре – przykre
прикрист – przykrość
прикрывати (ся) – przykrywać (się)
прикрыти – przykryć
прикро – przykro
прикурити ся – przypalić się lekko (np. o
mleku przegotowywanym)
прикусити – przygryźć
прилетіти – przylecieć
приліпити – przylepić
прилітувати – przylatywać
прилив – powódź
приливати – dolewać
прил’ожыти – przyłożyć
прилячы – przycisnąć swoim ciężarem ciała (leżąc)
примал’е – przymałe
примерзнене – przymarznięte
примерзнути – przymarznąć
примір – przykład
приморозити – przymrozić
приморозок – przymrozek
приморочени/й – lekko zamroczony
принаймі – przynajmniej
принести – przynieść
принимати – przyjmować
приносити – przynosić
приодівок – przyodziewek
приодіти – przyodziać
припавузити – przyłożyć drągiem > павуз
припасати – przypasać (wpuścić np. koszlę w spodnie)
припасти – przypaść
припацячыти – przypaskudzić (dosł. przyświnić)
приперти – przyprzeć
приперти – przymknąć z lekka (np. drzwi)
припецок – przypiecek
припечене – przypieczone
припечы – przypiec
припікати – przypiekać
припущати – przypuszczać
припин – przypon, długi łańcuch do
przypinania koni, bydła, kóz by się pasły
w jednym miejscu
припинати – przypinać
приписати – przypisać
приплітати – przyplatać (wstążkę do warkocza)
припл’ывати – przypływać
приплянтати ся – przyplątać się
прип(н)яти – przypiąć
прип(н)яти/й – przypięty
приповідка – przysłowie
припоминати – przypominać
припомніня – przypomnienie
припомнути, припомянути – przypomnieć
припорошыти – przyprószyć
припустити – przypuścić
припучыти – przygnieść, przycisnąć
припущати – przypuszczać
припущыня – przypuszczenie
приражени/й – podchmielony, podpity
прирастати – przyrastać
приризати – przyciąć (piłą)
природа – przyroda
природжыня – przyrodzenie (oględnie o narządach płciowych)
природне – od urodzenia
природне – naturalne
прироснути – przyrosnąć
прирубити ся – przygoić się, o ranie, która
zaczęła się goić tworząc rąbek
присадити – przystawić np. cielę do krowy,
co oznaczało, że nie będzie przeznaczone na rzeź
lecz do dalszego chowu (raczej dotyczyło cieliczek
byczki czekał zwykle nóż)
присадити ся – wziąć się za coś ciężkiego (do
podźwignięcia, przesunięcia itp. czasami żartobliwie
do jedzenia)
присвоіти – przyswoić
присігати – przysięgać
присідати – przysiadać
присісти – przysiąść
присыл’ати – przysyłać
присыпати – przysypać
прискл’адати – uskładać (trochę)
прискочыти – przyskoczyć (przybiec skokiem)
прискринок – mała skrzynka na wewnętrznej
bocznej ściance dużej skrzyni (лады)
присл’ати – przysłać
присмагнути ся – opalić się lekko
приспанка – panna z dzieckiem
приспати ся – zajść w ciążę będąc panną
приспорити – przysporzyć
приставати – przystawać, zgadzać się na coś
приставати – dojrzewać
приставити – przystawić, przyłożyć
приставка – przystawka
приставяти – przystawiać, przykładać
пристал’е – dojrzałe
пристати – dojrzeć (w sensie dojrzewania)
пристати – zgodzić się na coś
пристати до дакого – przyłączyć się do kogoś
grupy, organizacji, rodziny
присташ – ten kto wszedł do, czyli пристал'
do rodziny żony – na jej grunt
пристерал’о, пл’ахта – prześcieradło
пристерати – przyścierać
присувати – przysuwać
присунути – przysunąć
присушыти – podsuszyć
присяга – przysięga
присягнути – przysiąc
присяжник – przysięgły, ławnik
присячы – przysiąc
притвор – przedsionek, przednia część świątyni
притерти – przytrzeć
притігати – przyciągać
притинати – przycinać
притиск – przycisk
притискати – przyciskać
притиснути – przycisnąć
притовчы, притавкати – przytłuc, przytłukiwać
притягнути – przyciągnąć
приходити – przychodzić
прицабанити – „przyłożyć”, uderzyć, lub
przydusić przycisnąć nagle
прицапнути – przyłapać, np. podeszwę do buta
jednym gwożdzikiem by się nie przesuwała
podczas dalszych czynności
прицяпати – przymoczyć (o deszczu, który na
coś trochę napadał)
причаіти ся – przyczaić się
причандаля – różne narzędzia, przybory
dodatkowe do czegoś, albo inne „graty” nie
zawsze potrzebne,
причастия – komunia
причащати ся – przystępować do komunii
причына – przyczyna
причыпок, причіпок – przybudówka
причыслити до – zaliczyć do
причол’ок (але причивка) – część stodoły
пришва – przyszwa w bucie (przyszywana do podeszwy)
прищыпок – łatka skórzana na obuwiu,
częściowo przyczepiona do podeszwy
приятель – przyjaciel
прияти – przyjąć
прияти ся – przyjąć się np. do pracy
прияти ся – np. o posadzonym drzewku, które
nie zeschło, o szczepieniu, które „zadziałało”
про (дакого, дашто) – przez (kogoś, coś)
проба – próba
пробант – doświadczony człowiek, ekspert
пробантни/й – doświadczony
пробивати – przebijać
пробивач – przebijacz
пробити – przebić
проблем – problem
провадити – prowadzić
провій (але провоі) – smuga
провина – przewina
провуб, прол’уб – przerębel, przerębla
прогайнувати > прогойнувати
прогалина – przerwa w pasie lasu, puste
niezarośnięte miejsce
прогноіти (поле) – nawieźć obornikiem (pole)
прогойнувати, прогайнувати, розтратити
(грошы, добра) – przehulać, przemarnieć
продавати – sprzedawać
продаж – sprzedaż
продай – sprzedaż на продай na sprzedaż
продати – sprzedać
продовжати – przedłużać, kontynuować
прозывати – kląć, wyzywać
прозывка – przekleństwo, przezwisko
прозоре – przezroczyste
прокінча, проконеча – krótszy bok łóżka,
prostokątnego boku pola itp
проклинати – przeklinać
прокляти – przekląć kogoś, lub zakląć
прокляти/й – przeklęty
прокол’оти – przekłuć
проконеча > прокінча
промарніти – przemarnieć
пропаст – przepaść (do której można wpaść)
пропасти – przepaść (zniknąć, zaginąć)
пропити – przepić
проповід – kazanie
пропуклина – przepuklina
просатар – ktoś wynajęty do zapraszania gości
na wesele, chrzciny, pogrzeb
просити – prosić
проснути ся – przebudzić się
простак – prostak
просте – proste
простицько, простіцько – prościutko
просто – prosto
простовол’оса – z golą głową, bez nakrycia
просторикі/й – prostoduszny (określenie zbliżone
nieco do pojęcia naiwny, ale bez pejoratywnego
wydźwięku), wg innych mało delikatny, mówiący
prosto w oczy co myśli – chociaż by to było nie
bardzo taktowne. Nie wyczuwający sytuacji kiedy
co można powiedzieć.
просфора – chlebek eucharystyczny z pszennej mąki
просхнути – przeschnąć
протечы, претечы – przeciec
протікати – przeciekać
против – przeciw на против wprost przeciwnie
противити ся – sprzeciwać się
противні – przeciwnie
противник – przeciwnik
противно, противні – przeciwnie,
противставити ся – przeciwstawić się
проткати – przetkać, odetkać (udrożnić zatkany otwór)
протинок – (pol.) przecinek
прото, про то – dlatego
протрищыти – przejrzeć na oczy (rano)
протрищыти ся – świtać, lub rozpogadzać się
w znaczeniu że niebo zaczyna być widoczne wśród
chmur
протяг, претяг – przeciąg
професор – profesor
проца – (pol.) proca
процент – procent
процентово – procentowo
процідити, прецідити – przecedzić
прочесати, пречесати – przeczesać
прочытати – przeczytać
прочухати – przetrzeć na wylot
прощати, пращати – żegnać
прояти/й – przejęty
прояти/й (нп. звук) – przejmujący (dźwięk)
прудко – szybko, prędko
пружыти (ся) – prężyć (się)
прут – pręt
прутик – witka, rózga, pręcik
прядено – motek przędzy
пряденце – przędza na motowidle
пряджыня – przędzenie
прядил’о – przędziwo
прядка – prządka, lub kołowrotek
пряджа, пряжа – przędza
прясти – prząść
прятати – sprzątać, chować
прятач/ка – sprzątacz/ka
приячка – sprzączka
псі уха – płatki (może zastawki) w sercu zwierzęcym
псик – piesek
пструг – pstrąg
псути – psuć
псутя – psucie
псякров – psiakrew
псяркы – dzikie, niesmaczne, drobne owoce
псятвоч – łagodne przekleństwo
псятко – szczenię, psiątko
псяче – psie
птах – ptak
пташивя – ptactwo (różnorakie)
пташаче – ptasie
птічко – ptaszę
пту-гей-са ! – (lub samo гей-са!) okrzyk przy
kierowaniu wołami oznaczający „w lewo” w
innych regionach „w lewo” to ксобі)
пту-ксобі ! – (lub samo ксобі) okrzyk kierujący
woły w zaprzęgu w lewo
птуц ! – okrzyk przy pędzeniu cieląt
пту-ча ! – okrzyk kierujący woły w zaprzęgu w prawo
пудел’ко – pudełko
пукати – pękać
пукати/й – pękaty
пулярис – portfel
пулята, пульчата – indyczęta
пулька – indyczka
пульош, пуляк – indor, indyk
пупеняк – jakiś mały ptaszek ?
пупер – żołądek kurzy
пупок – pępek
пупок – pączek (zawiązek kwiatu, lub liścia)
пуприк – mały żołądek ptasi
пустити – puścić
пустыня, пустатыня – pustynia
пут – droga (zwykle gruntowa)
путати – pętać
путик – wąska dróżka
путиска – rozjechana szeroko droga gruntowa
путня – drewniane wiadro na wodę (dłubane
z pnia, z dwoma uchami i pałąkiem)
пух – puch
пухнути – puchnąć
пучыти – cisnąć, gnieść
пучыти ся – natężać się
пущаня – ostatki przed wielkim postem
пущати – puszczać
пущати ся – o brudzie, który znika w trakcie prania
пхати – pchać
пшениця – pszenica
пшеничне – pszenne
пщельник, улий – ul
пщоляр – pszczelarz
пщолярство – pszczelarstwo
пщол’а – pszczoła
пяд – piędź
пядити – mierzyć piędzią
пяст – pięść
пястук – pięść
пят – pięć
пята – pięta
пята част – piąta część
пятдесят – pięćdziesiąt
пятеракє – pięciorakie
пятеро – pięcioro
пятка – piątka
пятнадцет – piętnaście
пятниця – piątek
пятсто – pięćset

Dodaj komentarz