с С


сад – sad
саджа – sadza
саджати – sadzać
саджене – sadzone
саджинка – sadzonka
саджыня – sadzenie
садивник – sadownik
садивництво – sadownictwo
садити – sadzić
садити – pędzić, gnać ogromnymi susami
садовина – owoce
сак – sak na ryby
сакомпак – kompleksowo, w całości
(powiedzenie niewątpliwie obcego pochodzenia,
które oderwało się od swego pierwotnego
znaczenia)
сал’о – sadło
саля – (pol.) sala
сам – sam
саме такє – takie same
самец – samiec
самісінькій такій – taki samiuśki
самітни/й – samotny
самітник – samotnik
самітнист – samotność
сами – sami
самиця – samica
самиче – samicze
самы – sami
самы такы – tacy sami
самозрад – ziele z niebieskimi główkami
самольот, европлян – samolot
самота, самітнист – samotność
само так – tak samo
самотні – samotnie
самохід, авто – samochód
самура – locha, samica dzika
самче – samcze
Сандер, Ксандер – imię męskie
Сандра, Ксандра – imię żeńskie
сані – sanie
санітар, санітет – sanitariusz
санітарне – sanitarne
саниця – sanna
санкати ся – ślizgać się na sankach
санкы – sanki
санопша – rodzaj zboża
свара – kłótnia
сварити ся – kłócić się
свары – swary, kłótnie
сварка – kłótnia
сват – swat, ojciec zięcia lub synowej
сватати – swatać
сваха – swacha, matka zięcia lub synowej
свашка – kobieca funkcja na weselu
сващыти – być swaszką
сведер – swetr
сведрик – sweterek
свербити – świerzbić
свербити, сверблити – wiercić
сверблик – wiertło
сверблити – wiercić
свербол’узка – dzika róża
свербяче – swędzące
свербячка, свербячкы – świerzb
сві/й – swój
свій – słój, pierścień na przekroju
drzewa
свинина, пацятина – wieprzowina
свинка – świnka, mała świnia lub choroba
свинювати/й – świniowaty
свиня – świnia
свинярня – świniarnia, ferma świń
свиньскє – świńskie
свиснути – świsnąć
свист – świst
свистати – świstać, gwizdać
свитати – prześwitywać (np. o skarpetkach
przetartych lekko na palcach, pięcie)
свиснути – świsnąć, gwizdnąć
свисток, пищок – gwizdek
свит – świt
свитаня – świtanie
свитати – świtać
свитати – prześwitywać, np. o przetartym materiale
свобідні – swobodnie
свобідни/й – swobodny, wolny
свобода – swoboda, wolność
свора – część drewnianego wozu, łącząca obie
jego połówki (піл’возя)
сворен/ь (але свірня) – sworzeń
се, тото – arch. to
себе – siebie
сеґеня – niebożę
сеґін/иско – bieda/k, /czysko
сейка (l. mn.) сейкы – bydło o niebywale wielkich
rogach sprowadzane z Węgier. Podobne do bydła
Watusi
секунд – drugie skrzypce w kapeli, trzymające
rytm i dające dwugłosowy podkład pierwszym
skrzypcom
секундувати – sekundować, trzymać sekund
селезин/ка – śledziona
селезун – śledziona
сел’о – wieś
селяне – wieśniacy
сельскє – wiejskie
Семан – imię męskie
семериця – poszczenie przez 7 dni
семеро – siedmioro
семи/й – siódmy
сербати – siorbać
сервус – serwus (przywitanie)
сердак – serdak
сердечні – serdecznie
сердечнист – serdeczność
сердити ся – złościć się ukr.
серед – wśród
середа – środa
середина – środek
серединці
середнє – średnie
серенча – szczęście (?)
серна – sarna
серняк, рогач – kozioł, samiec sarny
сернятко – sarniątko
серп – sierp
Серпен/ь – Sierpień
серпньове – sierpniowe
серст – sierść
серце – serce
серцювате – sercowate, w kształcie serca
серцьове – sercowe
сес/е, тот/о – ten arch.
сеси/й, тот – ten arch.
сестра – siostra
сестрине – siostrzane
сестричка – siostrzyczka
сів – siew
сівник – siewnik
сідати – siadać
сідел’це, сідел’ко – siodełko
сіджыня – siedzenie
сідити – siedzieć
сідл’ате – siodłate
сідл’ати – siodłać
сідл’о – siodło
сіканина – siekanina
сіканя – siekanie
сікати, січы – siec
сім – siedem
сімдесят – siedemdziesiąt
сімка – siódemka
сімнадцет – siedemnaście
сімсто – siedemset
сімя – siemię
сіни – sień, korytarz
сінник – siennik
сінны роботы – prace przy sianie
сіно – siano
сінокосы – sianokosy
сіпати – szarpać
сіпнути – szarpnąć
сіре – szare
сірист – szarość
сірка – siarka
сісти – (u)siąść
сітник – roślina na podmokłych łąkach
сітри – wszystkie trzy
Січен/ь – Styczeń
січы – siec
сіштыри – wszystkie cztery
сіяти – siać
сіяч – siewca
си, собі – sobie (często używane właśnie си)
сиваве – siwawe, szarawe
сиве – siwe
Сивестер – imię męskie
сивіст – siwość, szarość
сивина – siwizna
сивиця – siwa ziemia, piaskowa gleba
сийка – sójka
сийче – sójcze
сик – sik (od sikania – gruby, cienki)
сикавка – sikawka
сикати – sikać
сиклины, щыны – siki, mocz
сикніня – siknięcie
сикнути – siknąć
сил’а – siła
сил’ач – siłacz
силити, сил’увати дакого – zmuszać,
przymuszać kogoś do czegoś (także siłą)
силити ся – silić się
сил’ове – siłowe
сил’увати – zmuszać
сил’увати ся – siłować się
силь, съіль – sól
силька – wnyk, samozaciskająca się pętla
сильни/й, міцни/й – silny, mocny
сильно, міцно – silnie, mocno
синец – chaber
синє – sine, niebieskie
синіти – sinieć
синик, синиця – sikora
синка – niebieska farba, uzyskiwana
z rozpuszczenia ultramaryny
синяве – sinawe, niebieskawe
синяк – siniak
сирота – sierota
сиротиньскє – sieroce
ситити – o drobnym deszczyku „jak przez sito”
ситко – sitko
сито – sito
сыза, сыл’за – łza
сык – syk
сыкати – sykać np. z bólu, lub psykać na kogoś
сын – syn
сынивскє, сынівскє – synowskie
сынова – synowa
сыпанец – spichlerz
сыпати – sypać
сыпкє – sypkie
сыр – ser
сырник – sernik
сысавка – ssawka
сысак – ssak
сысати, сцати – ssać
сыти/й – syty
сытист – sytość
сычати – syczeć
скади – skąd
скажыня – skażenie
сказа – skaza
сказани/й – skazany
сказати – skazać
сказити – skazić
скакати – skakać
скал’а – skała
скалене – skalane
скалічына, шкалічына – odłamki szkła
mogące skaleczyć
скалисте – skaliste
скаля – skały, odłamki
скаляти – skalać
скамяніл’е – skamieniałe
скамяніти – skamienieć
скапнути – zmarnieć, zginąć
скараня – skaranie (Boskie)
скарати, вкарати – ukarać
скарга – skarga
скаржыти – skarżyć
скаруплина – skorupa, też cienka warstwa
lodu na rzece
скатляти, скатуляти – skatulać
скатуляти > skatulać
скверщок, шкверщок – świerszcz
сквичати – kwiknąć, zakwiczeć
скельтувати – wydać pieniądze
скібка – skobelek
скірні – buty skórzane
скісне – skośne
скічка – leśna mysz
скыба – skiba
скыбка – kromka
скыпіти ся – zwarzyć się (o mleku, które
wyglądało na jeszcze słodkie, ale nie dało się
przegotować
скырдавіти, скыртавіти – skarleć, zmarnieć
скысл’е, скыснене – skisłe, skiśnięte
скыснути – skisnąć
скл’ад – skład
скл’адати – składać
скл’аджай – mały pokoik, lub komórka do
składania podręcznych rzeczy, lub sprzętów
скл’адка – składka
скл’асти – skłaść
склеп – sklep
склепати – sklepać
склесисте – skośne, ukośne
склесом – ukosem
склиіти, зліпити – skleić, zlepić
скликати – zwołać
скляничына, шкляничына – drobne odłamki szkła
скляти – skląć
скоба – skobel
скоблик – skobelek
сковыт – skowyt
сковычати – skowyczeć
скок – skok
скоково – skokowo
скол’омутити – zmącić
скон – skon, skonanie
сконати – skonać
скопати – skopać
скопылити ся, приспати ся – zajść w ciążę będąc panną
скора – skóra
скоре – szybciej
скорист, скоріст – szybkość
скорыстати, схіснувати – skorzystać
скормити – skarmić
скоро – szybko
скоротити – skrócić
скорчыти ся – skurczyć się
скоряне – skórzane
скосити – skosić
скот – bydło (obraźliwe słowo)
скотина – j.w.
скотити – rozwinąć (wcześniej podwinięte) rękawy, nogawki
скочыти – skoczyć
скочня – skocznia
скрапяти – skrapiać
скрегіт, скрегот/аня – zgrzyt
скрептати – skrobać, obierać ziemniaki
скресати – skrzesać
скреслити, скрислити – skreślić
скрестити – skrzyżować
скрещыня – skrzyżowanie czegoś (nie drogi)
скривдити – skrzywdzić
скривити – skrzywić
скрижуваня, п(е)рехрестя – skrzyżowanie
скрижувати, схрестити – skrzyżować
скриня – skrzynia
скрипак – wielki biały grzyb
скричати – krzyknąć
скрывати – skrywać
скрыти (ся) – ukryć (się)
скрыти/й – skryty
скрутити – skręcić
скубати, скубсти – skubać
скубсти – skubać
скудовчыти (вол’осы, серст) – skudlić (włosy, sierść)
скупар/ка – skąpiec/skąpa kobieta
скупіст, скупота – skąpstwo
скупота – skąpstwo
скустрити ся – sprzeciwić się, zjeżyć lekko,
ustawić negatywnie do czegoś
сл’абе – słabe
сл’абіст – słabość
сл’абина – pachwina
сл’абніня – słabnięcie
сл’абнути – słabnąć
слава – sława
славити – sławić
Славко – imię męskie
славне – sławne
Славяне – Słowianie
славяньскє – słowiańskie
сл’адкє, сол’одкє – słodkie
сл’ати – słać
слебодити – poluzowywać
следж, следзь – śledź
следзь – śledź
слеза, сы(л’)за – łza
сліпа ящурка – salamandra
сліпи/й замок – zamek drewniany
слива – śliwa
сливка – śliwka
сливкове дровно – drewno śliwowe
сливкувате – śliwkowate
сливовиця – śliwowica
сливчанка – kompot, lub zupa ze śliwek
сливяны перогы – pierogi ze śliwek
сливянка – zupa ze śliwek
слиж – ryba (miętus lub piskorz)
слизґавиця – ślizgawica
слизґавка – ślizgawka
слизґати ся – ślizgać się
слизкє – śliskie
слизко – ślisko
слимак – ślimak
слимакувате – ślimakowate
слимача (слимакова) хыжка – muszla ślimaka
слимаче – ślimacze
слимачыти ся – ślimaczyć się
слина – ślina
слинити ся – ślinić się
слинявка – choroba bydła
слиняк – śliniak
сл’ухняни/й – posłuszny
сл’овне – słowne
сл’овні – słownie
сл’овни/й – słowny
сл’овник – słownik
сл’овництво – słownictwo
сл’ово – słowo
сл’оік – słoik
сл’онь – słoń
с(л’)уга – sługa
с(л’)ужба – służba
с(л’)ужбовец – człowiek będący służbowo, lub
mający aktualnie służbę, albo służbista
с(л’)ужыти – służyć
с(л’)ужка – służka, kobieta usługująca, czasem dziewczynka
с(л’)ух – słuch
с(л’)ухати – słuchać
смагляви/й – o lekko smagłej cerze
смак – smak
смакове – smakowe
смакувати – smakować
смалец – smalec
смар – smar
смаркати – smarkać
смаркати/й – smarkaty
смаркач – smarkacz
смарклі – smarki
смарувати – smarować
смарувати – masować
смерджух – rodzaj grzyba
смердіти – śmierdzieć
смердит – śmierdzi
смердяче – śmierdzące
смердячка
смердюга – coś b. śmierdzącego
смерек – świerk
смерекове – świerkowe
Смерековец – nazwa wsi
смеречына – lasek świerkowy
Смеречне – nazwa wsi
смерт – śmierć
смертельне – śmiertelne
смертельні, смертельно – śmiertelnie
смертельнист – śmiertelność
смык – smyk
смыкати ся
смыкы, влакы – włok
смычка – rodzaj trawy
смыком – smykiem (ciągnąc, wlec)
смол’а – smoła
смоле, смо-ле, смотр ле – popatrz no
смолівкы, смолякы – drewna żywiczne
смолити – smolić, pokrywać smołą
смоляк – smolak, drewno żywiczne
смоляне – żywiczne (drewno)
смотрити – patrzeć
смрид, смрід – smród
смродити – smrodzić
смуга – smuga
смутити (ся) – smucić (się)
смутни/й – smutny
смутні, смутно – smutnie
смуток – smutek
снага
снітий оріх – orzech bez ziarnka (pusta skorupa)
снітяк – drzewo orzechowe chore, dające
puste orzechy
снип, сноп, сніп – snop
снити ся – śnić się
сниці – część drewnianego wozu
сновальниці, снувальниці – część urządzenia tkackiego
снути, сновати – snuć, namotywać przędzę (osnowę) do tkania
собі – sobie
сова – sowa
сойка, сийка – sójka
сок – sok
сокач – urządzenie do wyciskania soku
сокыра – siekiera
сокырвиця – płyn, (podobny do krwi) który
obok ropy znajduje się we wrzodzie
сокыриско, топориско – trzonek siekiery, topora
сокырник – miejsce na siekiery
сокырниця – j.w. zakładka na siekiery
солене – słone, solone
солінь – b. słone
солити – solić
соловій – słowik
сол’оджав/а – b. słodkie
сол’оджене – słodzone
сол’одити – słodzić
сол’одиця лісова – rodzaj paproci
сол’одкє – słodkie
сол’ома – słoma
сол’омяне – słomiane
сол’омянка – słomianka
сол’онина – słonina
сол’отвина – słone mokradło, miejsce płytkiego występowania soli
Сол’отвины – nazwa wsi
сол’отрук – kamień do tłuczenia i rozcierania soli
солянка, соляничка – solniczka
сомар – osioł, lub muł (też czasem głupek)
сомырдач, сомырдал’о – ogon psi, ośli lub bydlęcy (od merdania)
сон – sen
сонечник – słonecznik
сонне – senne
сонник – sennik
сонце – słońce
сонячне – słoneczne
сорове, сурове – surowe соровы дырва świeże (nie wyschnięte) drewno
сорок – czterdzieści
сорока – sroka
сорокате – srokate
сорокове – czterdzieste
сороче – srocze
сосна – sosna
соснина – sośnina
соснове – sosnowe
сосьнякы – maślaki (grzyby)
с(о)твориня – stworzenie (Boże)
с(о)творити – stworzyć
сотка – setka
сотне – setne
соха – socha
сохнути – schnąć
сочысте – soczyste
союз – związek, sojusz
союзник – sojusznik, sprzymierzeniec
спадисти/й – spadzisty
спадчына – spadek
спалене – spalone
спалениско – spalenisko
спалити – spalić
спальне – do spania
спальня – sypialnia
спар – upał z dużą wilgotnością
спарканіти – sparszywieć
спасічыти – zbić aż do wystąpienia pręg, pasów, stłuc, pociąć
спасти – zbawić
спасти – spaść trawę, lub jakąś uprawę (przez wypasanie)
спека – upał
спенік > шпеник – ogonek owocu, lub liścia (też w sprzączce)
спередити – wyprzedzić
сперати – zatrzymywać, wstrzymywać, zabraniać
сперти – zatrzymać, zabronić я тя не сперам
ja cię nie zatrzymuję, я ти не сперам ja ci nie
bronię сперти віз zatrzymać wóz
специяліста – specjalista
специяльне – specjalne
спідкы – fundament, podwaliny. Najniższe belki
w ścianie. Przy zakładaniu fundamentów kładło się
czasem na węgłach np. ziele, szkło kryształowe,
pieniądze, sól, żeby się dobrze wiodło na nowym
miejscu
спідник – półhalka (od pasa w dół)
спідня
спіднярка, спідлярка – dolna deska wozu
спіжак – mały dzwonek
спірити – uderzyć tak, by mocno zapiekło,
w niektórych regionach – ukraść
спір на риці – zator na rzece
спішыти ся, понагляти ся – spieszyć się
списати – spisać
списувати – spisywać
спити (ся) – spić (się)
спиці – część koła od wozu („szprychy”)
спищати – zapiszczeć
спырснути ся – nie udać się, prysnąć jak
bańka mydlana, nie wypalić, spalić na panewce
спыхати – spychać
спл’акати ся – spłakać się
спл’аснути – zmniejszyć się, opaść (o obrzęku, spuchliźnie)
спл’атити – spłacić
спл’аток – po otrzymaniu spadku zapłacenie
rodzeństwu równowartości części, która na nich
by przypadła
спл’ачати – spłacać
сплести – spleść
сплящыти – spłaszczyć
сп(н)яти – spiąć
сповід – spowiedź
сповідальниця – konfesjonał
сповідати ся – spowiadać się
сподівати ся – spodziewać się
сподні – (pol.) spodnie
споза – spoza
спокій – spokój
спокі(й)не – spokojne
спокі(й)но, спокійні – spokojnie
спол’окати – spłukać
спомагати – wspomagać
спомаліти – zwolnić (tempo)
спомин, вспомин – wspomnienie
споминати, вспоминати – wspominać
спомочы, вспомочы – wspomóc
спомочы ся, вспомочы ся – wspomóc się kimś, czymś
спонагляти ся – przyspieszyć, zacząć się spieszyć
споневерати – sponiewierać
споре – spore
споро – sporo
спороти – spruć
спорщыти – początek marznięcia wody w
postaci drobnych iskrzących się grudek – вода
спорщена
спорядити – sporządzić, oporządzić
спорядніти – sporządnieć
спосиб, спосъіб – sposób
спостеречы – spostrzec
спостеригати, спостерігати – spostrzegać
спотыкати – spotykać
спотканя – spotkanie
споткати – spotkać
спохватити ся – połapać się, zorientować się
спочывати – spoczywać
спочнути, спічнути – spocząć, odpocząć
справдити – sprawdzić
спрагота – upał, gorąco że pić się chce
спригати ся – sprzęgać się (konie dwóch
różnych
gospodarzy do jednego wozu, pługa itp. – gdy
każdy z nich miał tylko jednego)
сприятелити ся – zaprzyjaźnić się
спырсни/й – zwinny, sprytny
спростити (нп. ногы) – wyprostować (np.
nogi)
спрости/й – prostak, bez wstydu
спротивити ся – sprzeciwić się
спрясти – sprząść
спрятати – sprzątnąć, schować
спуст – długi strug (hebel)
спустити – spuścić
спустити (з ретязи) – odwiązać (z łańcucha)
спустити ся – o zwierzęciu domowym, które
jakimś sposobem uwolniło się z uwięzi mówi
się, że ся спустил’о
спустошыти – spustoszyć
спутати – spętać
спухл’е, спухнене – spuchnięte
спухлина – opuchlizna
спухнене, опухнене – spuchnięte, opuchnięte
спущати – uwalniać zwierzęta domowe z uwięzi
спущати олій – wyciskać olej na prasie
спячник – ziele, podłożone pod głowę powoduje sen
срати – srać
срач, выходок – sracz, wychodek, ubikacja
срачка, гначка, ляксивка – sraczka, biegunka
сриблисте – srebrzyste
срибл’о – srebro
срибне – srebrne
сруб – górna krawędź drewnianej ściany chyży, stodoły
став – staw np. kolanowy
став – staw jako zbiornik wodny
ставати – stawać
ставидл’о – stawidło
ставити ся – stawić się
Ставиша – nazwa wsi
ставкати – stłukiwać, obtłukiwać
ставяти – stawiać, budować
стади – stąd
стадне – stadne
стадо – stado
стаі – kawałek pola. Prawdopodobnie pochodzi
od staropolskiego „staje” które miały (jednak)
około 1.2-1.5 ha
стайня – stajnia
стайці – potocznie mały kawałek pola
niedaleko domu.
стайчыкы – też стайці dystans prawdop.
od staropolskiego „staje”, „stajanie” równy około
130 m (aczkolwiek nazywane tak były też i inne
dystanse)
сталь – stal, przy czym dla Łemków stalą było
tylko to co było twarde i sprężyste. Reszta to było
żelazo
стальове – stalowe (w znaczeniu jak wyżej)
стан – stan
станик, підгрудник – stanik
станиця
становиско – stanowisko
становити – stanowić
стапяти – stapiać
стараня – staranie
старати ся – starać się
старати ся – martwić się
стари/й – stary
старина – starzyzna
старинне – b. stare, antyczne, zabytkowe
стариня – starzenie
старист, старіст – starość
старити ся, старіти ся – starzeć się
старо – staro
старовина – starowina
староста – starosta
старостити – być starostą
старунок – opieka
старунок – kłopot, zmartwienie
старушка – staruszka
старушок – staruszek
старчати – starczać, wystarczać
старчыти – starczyć, wystarczyć
стати на дашто – stać na coś
стати на ногы – stanąć na nogi
стати ся – stać się
статок – bydło, dobytek
статуя – statua
стаянко > стайці
стваряти – stwarzać
стверджыня – stwierdzenie
ствердити – stwierdzić
ствердл’е, стверднене – stwardniałe
стверднене – stwardniałe
стверднути – stwardnieć
створити – stworzyć
створювати – stwarzać
стебл’о – źdźbło
стегно – ścięgno (?)
стежыти – śledzić
стежка – ścieżka
Стеів – imię byka od maści (czarno białej ?)
стелити – ścielić, słać
стемніти – ściemnić, ściemnieć
стемняти ся – ściemniać się
степ – step
степень – stopień
степліня – ocieplenie
степліти – ocieplić się
стеранка – zacierka
стервиско – miejsce zakopywania padłych zwierząt domowych
стережыня – strzeżenie
стежыти – śledzić
стеречы – strzec
стерня – sciernisko
стерняне – ścierniskowe
стернянка – niższy koniec źdźbła zboża
стерпіти – ścierpieć
стерпл’е, стерпнене – ścierpnięte, zdrętwiałe
стерпнене – ścierpnięte, zdrętwiałe
стерпніня – zdrętwienie, odrętwienie
стерпнути – ścierpnąć, zdrętwieć
стерти – zetrzeć
стесати – sciosać
стечы – ściec
стігати – ściągać
стігач – łańcuch do kierowania dyszla u wozu
стігачка – ściągacz np. w swetrze
стивка, стівка – setka, stówka
стиг – stóg
стижок, стіжок – kilka (ok. 3-10) snopków
niemłóconego zboża opartych o siebie,
stawianych kłosami do góry
стил’, стіл’ – stół
стильчык – taboret
стильчык – stołeczek
стинати – ścinać
стиск – ścisk
стисканя – ściskanie
стискати – ściskać
стиснене – ściśnięte
стисніня – ściśnięcie
стиснути – ścisnąć
Стияна – imię krowy (?)
стыд, встыд – wstyd
стыдати ся, встыдати ся – wstydzić się
стык – styk
стыкати ся – stykać się
стынути – stygnąć
стыржен/ь – rdzeń (np. stwardniałej ropy we wrzodzie)
стырта – sterta
стырчати – sterczeć
стыти – stygnąć
стобиця – część pługa (łącząca rączki pługa ?)
стоваришыня – stowarzyszenie
стоваришыти ся – stowarzyszyć się
сто(в)п – słup
столец – większy stołek
столец – funkcja wzgl. stanowisko
стол’очыти – stratować
столик – stolik, mały stół
столик – szuflada w stole
стокривця, стокрівця – ziele
столины – nogi stołu połączone ze sobą –
gotowe do przykrycia blatem. Praktycznie stojak.
Słowo używane było również w odniesieniu do
nóg innych niż stołowe
столиця – stolica
столичне – stołeczne
столяр – stolarz
столярка – stolarka
столярювати – być stolarzem
стонижник, стоніжник – stonoga
стонькнути – zrobić się cieńszym
стоп, стовп – słup
стопай – ślad stopy
стопец – piórko w początkowym stadium
rośnięcia, zaczątek pióra ptasiego
стопити – stopić
стопок – słupek
стопорчыти ся – stawać na sztorc, nie chcieć
się ułożyć, też opierać się, sprzeciwiać
сторгати – stargać, potargać
сторгувати – utargować, zbić cenę
сторножыти ся – stroszyć się, stawać na sztorc
сторож – stróż
сторона, страна, бік – strona, bok
сторонити – stronić
сторочыти – spruć np. swetr
сторц – kamień sterczący
сторцьом – sztorcem
стохмати – stłamsić (głównie o odzieży, płótnie)
pomiąć, nie składając poupychać stłamszone do
torby np.
сточыти – stoczyć
стоянка – dobudówka do хыжы np. dla owiec
na wozy itp
стоянка – przystanek, postój
стояти – stać
стояти о когоси – zależeć na kimś я о то не
стою nie zależy mi na tym я о тя не стою nie
zależy mi na tobie
стоячи/й – stojący
стоячы – stojąc
страва – strawa, potrawa
стравити – strawić
стравне – strawne
стражак – strażak
страм, (с)трім, (с)тром – pień drzewa od korzeni po konary
страна, сторона – strona
страпени/й – strapiony
страпити ся – strapić się, zmartwić
страп(л)іня – strapienie, zmartwienie
страта, втрата – strata
стратити – zgubić, stracić
стратити ся – zgubić się (np. w lesie)
страх – strach
страхливи/й – strachliwy
страхопут – straszydło, coś przerażającego okropnego
страшыти – straszyć
страшне – straszne
стремити – dążyć
стремліня – dążenie
стрепати – powrzucać bezładnie i z trzaskiem
jakieś rzeczy np. do komórki, dołu itp
стрепати – strzepać (pył, popiół)
стрепати ся – wzdrygnąć się
стріжак – jednoroczny źrebak
стрижыня – strzyżenie
стрижкы, стріжкы – krótkie włoski ze strzyżenia
стричы, стрічы – strzyc
стрикати, стрікати – strzykać
стрим, (с)трім, (с)тром – pień drzewa na całej długości
(t.j. od korzeni po drobniejsze konary
стримати – wstrzymać
стримувати – wstrzymywać
стрискати – strzaskać
стрискати – natrzaskać kogoś, zbić
стриха, стріха – strzecha
стричка, стрічка – zwrotka
стриш, стріш
стрык/о – stryjek, brat ojca (mylnie zwany
ostatnio najczęściej wujkiem)
стрыл’а – strzała
стрылец – strzelec
стрылецкє – strzeleckie
стрылянина – strzelanina
стрыляня – strzelanie
стрыляти – strzelać
стрыльниця – strzelnica
стрына – stryjna, stryjenka, żona stryjka
стрынине – należące do stryjenki
стрычаник, стрычний брат – stryjeczny brat
строіти – stroić
строіти ся – szykować się do czegoś
строканці, строчанкы – rzemyki do kierpców
стром – pień drzewa na całej długości (czy też wysokości)
струг – strug, nóż do gontów
струганиці – wióry ze strugania, np. gontów
струп – strup
стрямба – pasek płótna odcięty od szmatki
стряска – siano, lub słoma które się natrzęsły
podczas przewozu, przeładunku, przenoszenia
стугнути – stężeć
студене – zimne
студенина – galareta
студенка – studzienka, obmurowane źródełko
студенне – studzienne
студено – zimno
студент – student
студін – chłód, b. zimno
студити – studzić
студник – studzienka, źródełko w polu
студня – studnia
студол’а – stodoła
стужати, отужати – zrobić się tęższym, zmężnieć
стукати – stękać, jęczeć
стулити – stulić
стумчыти – stłamsić
стуняти – stanieć
ступа – stępa, drewniane naczynie do rozdrabniania
ziarna, albo odbijania łusek od jęczmienia na pęczak
ступір – ubijak w stępie
ступити ся – stępić się
ступити ся, вступити ся – zbiec się (o płótnie)
ступы, фолюш – folusz, warsztat spilśniania wełny na sukno
стухл’е, стухнене – stęchłe
стухлей – skąpiec
стухнути – stęchnąć
стюс, сьцюс – stos
стягнути – ściągnąć
стяти – ściąć
Субітка, Собітка – Sobótka, święto na Jana
субота – sobota
суботнє – sobotnie
суботник – świadek Jehowy
суга, сл’уга – sługa
суд – sąd
суджыня – sądzenie
судити – sądzić
судити – plotkować, oczerniać
судя – sędzia
суєта – zmartwienie, kłopot
суєтни/й – kłopotliwy
сук – sęk
сука – suka
сукате – sękate
сукєнне, сукняне – sukienne
сукман – płaszcz sukienny
сукно – sukno
сукня – suknia
сукняне – sukienne
суля – suka (rzadkie)
сум(л)інні – sumiennie, coś w rodzaju
słowo honoru, przysięgam, lub
„jak Boga kocham”
сум(л)іня – sumienie
сумітку – żartobliwe (lub fałszywe) сумінні
сумітувати ся – przysięgać w/w słowem
сунути (ся) – sunąć (się)
супружество – scs małżeństwo
сурове – surowe
сурове дровно – mokre, niedawno scięte drewno
суровина – surowizna
сусел’ – suseł
сусід – sąsiad
сусідзкє – sąsiedzkie
сусідзтво – sąsiedztwo
сусіднє – sąsiednie
сусідувати – sąsiadować
сусік – sąsiek
сут – są
сух, сл’ух – słuch
сухар – suche drzewo lub konar
сухати, сл’ухати – słuchać
сухє – suche
сухі/й – b. chudy
сухіст – suchość
сухота – susza
сухоты – suchoty, gruźlica
сухотник – chory na сухоты gruźlicę
суце – warte, nadające się do czegoś
не суций до ничого nie nadający się do
niczego зроб(л)ене дашто як суцо zrobione
coś jak się należy
суча, сучкы – sęki, czasem o krótkich,
suchych, „grubości sęka” patykach
суче – sucze, odnoszące się do suki
суш – coś b. suche
суш – plaster bez miodu, sam wosk
сушыти – suszyć
сушлик, суслик – susełek (?)
сушня – domowa suszarnia (nad piecem)
сфолювати – zbić wełnę na sukno w foluszu
сформувати – sformować, ukształtować
схаліти – zmarnieć, schudnąć bardzo
схаміти – schamieć
схід, всхід – wschód
схіснувати – spożytkować, zużyć,
wykorzystać
схнути – schnąć
схыляти ся – schylać się
сховати – schować
сховзнути ся – ześliznąć się
сходити – schodzić
сходити ся – schodzić się, spotykać (o
młodych mających się ku sobie), zbierać się
сходы – schody
схомянути – żart. schować, ukryć, zwinąć
схопити – złapać, schwycić
схудобніти – zbiednieć
сцати – ssać
сцюс, сьцюс – stos
сцюк, сьцюк – pet, niedopałek
счемерити ся – dostać bólu brzucha z głodu
(с)чыстиско – łożysko u ssaków wydalone po porodzie
счулити ся – skulić się
счулити уха – położyć uszy po sobie (u konia
np. jest to niepokojący objaw)
сяг – sąg
сячыти ся – sączyć się
сьвалити, сьваліти – swędzić
сьватити – święcić
сьваткувати – świętować
сьвато – święto
сьватоянчык, янчык – robaczek świętojański świetlik
сьвачене – święcone
сьваченина – święconka
сьвачыня – święcenie
сьващенник – ksiądz
сьвідок – świadek
сьвідоміст – świadomość
сьвідомо – świadomo
сьвідчыти – świadczyć
сьвіже – świeże
сьвіжист – świeżość
сьвіжына – coś świeżego
сьвіжо – świeżo
сьвіт – świat
сьвітил’о – świecidło, jakieś źródło światła
raczej świeca, lampa lub coś niezbyt jasnego
сьвітити – świecić
сьвітич – lichtarz
сьвітлиця – świetlica
сьвітл’о – światło
сьвітляк – oset, lub dziewięćsił
сьвітяче – świecące
сьвічка – świeczka
сьвічник – świecznik
сьміл’іст – śmiałość
сьміл’и/й – śmiały, odważny
сьміл’о – śmiało
сьміти – śmieć, mieć śmiałość
сьмітити – śmiecić
сьмітя – śmieci
сьміх – śmiech
сьмішне – śmieszne
сьмішнист, сьмішніст – śmieszność
сьніг, шніг – śnieg
сьнігниця, сьніговиця, шнігниця – śnieżyca, też śnieg z deszczem
сьпів – śpiew
сьпівак – śpiewak
сьпівати – śpiewać
сьпіваче – śpiewacze
сьрубстак – imadło ślusarskie
сьцібати – zszywać byle jak, połapać igłą z grubsza
сьціна – ściana
сьцінне – ścienne
сьцюк – pet, niedopałek
сьцюс – stos, najczęściej w odniesieniu do drewna
съінус – sinus

Dodaj komentarz